Filmpje: kleine visjes beklimmen grote waterval

Tim Tomassen

02 april 2026 17:00

Een van de Luvilombo-watervallen

Een van de Luvilombo-watervallen. Beeld: Pacifique Kiwele.

Deze visjes van nog geen halve centimeter lang beklimmen een 15 meter hoge waterval. Daar zijn ze bijna 10 uur zoet mee.

Het is bekend dat sommige vissen niet alleen kunnen zwemmen, maar ook kunnen klimmen. Grondels op Hawaï beklimmen bijvoorbeeld watervallen van meer dan 100 meter hoog. Toch kunnen verreweg de meeste soorten dit niet; het blijft daarom bijzonder als wetenschappers een nieuwe klimmende vissoort ontdekken.

En dat is nu weer gebeurd, in de Democratische Republiek Congo, zo melden biologen in Scientific Reports. Ze bestudeerden oorvissen in de Luvilombo-rivier die geen Nederlandse naam hebben; wetenschappers noemen ze Parakneria thysi.

Lees ook:

Haakjes op hun vinnen

Op vier momenten in 2018 en 2020 zagen de biologen hoe duizenden oorvissen de wanden van de Luvilombo-watervallen beklommen. Samen zijn die ongeveer 15 meter hoog. De visjes die dit deden waren slechts 37 tot 48 millimeter lang.

De onderzoekers zagen hoe de visjes hun borst- en buikvinnen gebruikten om de verticale rotswanden te beklimmen. Die vinnen hadden kleine haakachtige uitsteeksels waarmee ze zich waarschijnlijk vasthielden. Ze bewogen ook hun achterlichaam heen en weer tijdens het klimmen.

Visjes beklimmen de waterval
Visjes beklimmen de waterval. Beeld: Pacifique Kiwele.

Vallen

De biologen schatten dat een vis gemiddeld negen uur en 45 minuten nodig heeft om de top van de Luvilombo-watervallen te bereiken. In deze periode klimmen ze 15 minuten, houden ze korte pauzes van in totaal 30 minuten en rusten ze negen keer een uur lang uit. Het kwam ook wel eens voor dat vissen door een plens water weer naar beneden vielen. Dit gebeurde vooral wanneer ze ondersteboven klommen om overhangende rotswanden te trotseren.

Het geklauter vond voornamelijk plaats tegen het einde van het regenseizoen (tussen april en mei) in jaren dat er veel regen was gevallen. Er stroomde dus veel water door de rivier en van de watervallen af – wat het klimmen extra uitdagend maakte.

Een van de onderzoekers probeert de klimmende visjes te bestuderen, maar dat gaat nog niet zo makkelijk
Een van de onderzoekers probeert de klimmende visjes te bestuderen, maar dat gaat nog niet zo makkelijk. Beeld: Auguste Chocha Manda.

Waarom?

Waarom de visjes deze helse klimtocht afleggen? Daar hebben de onderzoekers nog geen definitief antwoord op. Misschien willen ze terugkeren naar hun leefgebied nadat ze tijdens hevige regenval door de sterke stroming de watervallen zijn afgevallen. Het is ook mogelijk dat ze migreren naar gebieden met minder competitie voor voedsel of minder roofvissen, zoals de glasmeerval Schilbe intermedius.

Bekijk de klimmende vissen in de video hieronder:

Bron: Scientific Reports

Reageren? Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

PODCAST

De inhoud op deze pagina wordt momenteel geblokkeerd om jouw cookie-keuzes te respecteren. Klik hier om jouw cookie-voorkeuren aan te passen en de inhoud te bekijken.
Je kan jouw keuzes op elk moment wijzigen door onderaan de site op "Cookie-instellingen" te klikken."