Dankzij kleding kon de mens de wereld veroveren. Het oudst bekende voorbeeld van aan elkaar genaaide huiden komt uit een grot in de VS.
Uit de steentijd zijn vooral stenen voorwerpen bewaard gebleven. Archeologen van de University of Nevada onderzochten resten van hout en been en ze vonden het oudste voorbeeld van aan elkaar genaaide huiden.
De mens ontstond in Afrika en trok vervolgens via het Midden-Oosten naar het noorden. Alleen kwamen onze verre voorouders nu wel in de kou terecht. Geen probleem: ze maakten kleding, bijvoorbeeld van huiden. Maar kleren zijn gemaakt van natuurlijke materialen die vaak snel vergaan, daardoor hebben archeologen ze nooit gevonden. Misschien is het nu toch raak: in een grot in de Amerikaanse staat Oregon zijn huiden ontdekt die mogelijk als kleding werden gedragen.
Lees ook:
Frisse trip
Mensen trokken naar Amerika na het laatste glaciale maximum, de ijstijd die duurde van 24.000 tot 19.000 jaar geleden. Daarbij namen ze een noordelijke wandelroute die flink koud geweest moet zijn. Dat kon niet zonder kleding, schrijven de archeologen. Alleen is die winteroutfit nooit gevonden.
Tussen 14.700 en 12.900 jaar geleden werd het relatief warm, maar daarna was er weer een koude periode tot 11.700 jaar geleden. Kleding was volgens de onderzoekers belangrijker dan voedsel: bij temperaturen onder dertien graden begin je te rillen, zonder bescherming raak je bij -1 graden Celsius onderkoeld binnen een uur en krijg je bevriezingsverschijnselen.
Amateur aan de slag
De vondsten die de archeologen onder de loep namen, zijn al in 1958 opgegraven door een amateurarcheoloog. Hij schreef weliswaar een boek over zijn hobbyproject, maar werkte niet helemaal volgens de gebruikelijke standaarden in de archeologie. Daardoor bleef er minder kennis bewaard over de vondsten.
De huiden blijken zo’n 12.000 jaar oud te zijn. Ze konden bewaard blijven door het droge klimaat in Oregon. Een paar stukjes zijn aan elkaar genaaid. Dat maakt ze het oudst bekende naaiwerkje ter wereld. Mogelijk zijn het resten van kleding, maar het kunnen ook schoenen geweest zijn. Of wellicht een stuk tentzeil.
De archeologen achterhaalden ook van welk dier de huiden afkomstig zijn. De vroege Amerikanen blijken een wapiti te hebben gevangen. Daarmee is het ook meteen een van de oudst bekende voorbeelden van de jacht op dit hert. Een ander stuk huid, dat in een lang lint gesneden was, bleek afkomstig te zijn van een bizon. Dat past ook mooi bij botten van bizons en wapiti’s die opdoken in de grot.
In de val
Behalve de huiden haalde de amateurarcheoloog ook stukjes hout uit de grot. Vermoedelijk zijn die gebruikt om vallen te maken, denken de archeologen. Ze onderzochten ook een grote verscheidenheid aan touwtjes, gevlochten van plantaardige vezels. Ze lijken sterk op touwen die de oorspronkelijke bewoners van de VS recent nog gebruikten.
Wie huiden aan elkaar wil naaien, heeft een naald nodig. Ook die zijn gevonden in de grot. Al vermoeden de archeologen dat de opgraver destijds de wat kleinere naalden gemist zal hebben doordat zijn zeef te grof was. De naalden zijn gemaakt van beenderen van bizon en wild schaap. Alles bij elkaar lieten de eerste bewoners van de VS een aardig overlevingspakketje achter in Oregon.
Bron: Science Advances
Beeld: Richard Rosencrance et al