Je hebt het vast weleens gehoord: zet een muts op, want je verliest bijna de helft van je lichaamswarmte via je hoofd. Maar klopt dat eigenlijk wel?
Zelfs het Amerikaanse leger beweerde ooit in zijn handleidingen dat zo’n 40 tot 45 procent van je lichaamswarmte via je hoofd verloren gaat. Maar volgens een analyse in het British Medical Journal is dat pure fictie. De mythe stamt waarschijnlijk uit experimenten door legerartsen in de jaren vijftig. Soldaten werden in extreme kou getest, waarbij alleen hun kortgeschoren hoofd onbedekt bleef. Geen wonder dat daar dan de meeste warmte weglekte.
In 2006 deden wetenschappers het experiment over, ditmaal door vrijwilligers in een koud bad te zetten, mét en zonder duikpak en met het hoofd soms boven water en soms ondergedompeld. Wat bleek: je hoofd is goed voor ongeveer 7 tot 10 procent van je huidoppervlak en je verliest daar ook evenredig veel warmte. Je hoofd heeft dus geen uitzonderingspositie. Is de rest van je lijf goed ingepakt, dan wordt je hoofd natuurlijk wél een relatief belangrijk warmtelek.
Lees ook:
- Kun je microplastics uit je bloed laten filteren?
- Je ogen worden niet slechter of lui door het dragen van een bril
Hoofd en gezicht voelen sneller koud aan
Je hoofd en gezicht, evenals je handen en voeten, geven dan misschien niet méér warmte af dan andere lichaamsdelen, maar ze voelen wel sneller koud aan. Dat komt doordat daar veel bloedvaatjes dicht onder de huid liggen, die sterk reageren op temperatuurveranderingen. Ook hebben ze weinig isolerend vet of spierweefsel.
Topsporters maken daar slim gebruik van: ze koelen hun handen met speciale apparaten om hun kerntemperatuur snel te verlagen. Ze kunnen daardoor namelijk langer op hoog niveau blijven presteren. Je hoofd in een ijsbad dompelen helpt natuurlijk ook, maar is iets minder comfortabel.
Deze vraag kon je vinden in KIJK 11-12/2025.
Ook een vraag voor de rubriek ‘KIJK Antwoordt’? Mail hem naar info@kijkmagazine.nl. En in onze special geven we antwoord op 172 bijzondere, verrassende en boeiende vragen! Bestel hem hier!
Beeld: iStock/Getty Images