Deze rotsachtige planeet draait zo dicht om zijn ster dat hij wordt uitgerekt tot een langgerekte wereld. Hij heeft bovendien niet lang meer te leven.
Niet elk studentenproject is een succes, maar dat van masterstudent Kaya Han Taş van de Universiteit van Amsterdam is dat duidelijk wel. Samen met collega’s ontdekte hij een bijzondere exoplaneet, op ongeveer 117 lichtjaar van de aarde. Het is een rotsachtige planeet die zich dusdanig dicht bij zijn ster bevindt dat hij wordt uitgerekt tot een ‘amandelvormige’ wereld. Uiteindelijk zal hij zelfs uit elkaar worden getrokken.
“Ik droomde er al sinds mijn kindertijd van om een planeet te ontdekken, dus dit was voor mij een geweldige kans”, zegt Taş in een persbericht. De resultaten zijn gepubliceerd in het vakblad Astronomy & Astrophysics. Daarnaast ontving Taş de KHMW Jong Talent Afstudeerprijs voor Sterrenkunde voor zijn masterscriptie.
Lees ook:
- Exoplaneet met bizarre atmosfeer ontdekt: astronomen staan voor een raadsel
- Deze planeet met een ‘doodswens’ veroorzaakt zijn eigen ondergang
Lava-oceaan
De planeet, TOI-2431 b, is ongeveer anderhalf keer zo groot en zes maal zo zwaar als de aarde. Hij draait in een extreem nauwe baan rond zijn ster. Op slechts enkele miljoenen kilometers afstand – een paar procent van de afstand tussen de aarde en de zon – legt hij één omloop af in 5 uur en 22 minuten. Daarbij beweegt hij met een snelheid van ruim een miljoen kilometer per uur.
Doordat TOI-2431 zo dicht bij zijn ster staat, is het er erg heet, meer dan 2000 graden Celsius. Mogelijk is het oppervlak dan ook een grote lava-oceaan. De exoplaneet behoort tot een zeldzame klasse van ultra-short period-planeten: werelden die in minder dan één dag om hun ster draaien. Slechts een handvol van deze extreme systemen is bekend.
Vlak voor zijn einde
TOI-2431 bevindt zich zelfs zo dicht bij zijn ster dat hij door de sterke zwaartekracht wordt uitgerekt. Daardoor is hij niet meer bolvormig en lijkt hij enigszins op een geroosterde amandel. Toegegeven, deze vergelijking is een beetje overdreven: de lange as is ongeveer 9 procent langer dan de korte as.
Taş en zijn collega’s verwachten dat de planeet steeds dichter naar zijn ster beweegt. Over ongeveer 31 miljoen jaar (een oogwenk in het leven van een ster) komt hij zelfs zo dichtbij dat de zwaartekracht de planeet uit elkaar trekt, waarna de resten worden opgenomen door de ster. “De planeet die we hebben gevonden is heel bijzonder en uitzonderlijk,” zegt Taş. “We lijken hem te zien vlak voordat hij aan zijn einde komt.”
Bronnen: Astronomy & Astrophysics, NOVA