Picture Perfect: deze vis is een kunstenaar

Tim Tomassen

14 september 2026 06:00

kunstwerk vis

© Yuta Shigeno | OPY 2026

Om je werkweek goed te starten, elke maandag een tof wetenschappelijk of technisch beeld op onze site. Deze keer: het kunstwerk van een vis.

In 1995 ontdekten duikers geometrische zandcirkels op de zeebodem voor de kust van het Japanse eiland Amami Ōshima. Wie of wat deze 2 meter grote cirkels maakte, was jarenlang een mysterie. Totdat een duiker in 2011 de kunstenaar aan het werk zag: een toen nog voor de wetenschap onbekende kogelvis. Inmiddels heeft de vis de naam Torquigener albomaculosus gekregen.

Lees ook:

Harde werker

Het zijn alleen de mannetjeskogelvissen die deze complexe kunstwerken maken. Dat doen ze om een vrouwtje te versieren. Als een vrouwtje onder de indruk is, legt ze haar eitjes na een kort paringsritueel in het midden van de cirkel, die het mannetje daarna bevrucht. Hij verzorgt en bewaakt vervolgens de eitjes totdat ze uitkomen.

Een mannetjeskogelvis is slechts 10 centimeter lang, wat betekent dat zijn kunstwerk ongeveer twintig keer zo groot is als hijzelf. Hij is er dan ook ruim een week zoet mee. Het mannetje graaft de geulen en heuvels door met zijn vinnen het zand weg te slaan. De buitenste zandheuvels versiert hij met schelpen.

Zwakkere stroming

Het ontwerp van de cirkels zorgt ervoor dat fijn zand naar het midden ‘waait’. Vrouwtjes beoordelen het nest onder meer op de kwaliteit van het zand. Dankzij het ontwerp is de stroming in het midden van de cirkel bovendien bijna 25 procent zwakker dan erbuiten, wat mogelijk gunstig is voor de kwetsbare eitjes.

Na het paren focust het mannetje zich op het verzorgen en beschermen van de eitjes. Hij pleegt geen onderhoud meer aan het nest, waardoor dat door zeestromingen langzaam vervaagt. Als de eitjes na ongeveer vijf dagen uitkomen, begint het mannetje ergens anders aan een nieuw kunstwerk.

De prachtige foto bovenaan dit artikel is gemaakt door de Japanse onderwaterfotograaf Yuta Shigeno. Het shot is een van de winnaars van de Ocean Photographer of the Year-competitie. Bekijk hier alle andere winnaars.

In onderstaande video kun je de Torquigener albomaculosus in actie zien:

Bronnen: OPY, PBS

Reageren? Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

PODCAST

De inhoud op deze pagina wordt momenteel geblokkeerd om jouw cookie-keuzes te respecteren. Klik hier om jouw cookie-voorkeuren aan te passen en de inhoud te bekijken.
Je kan jouw keuzes op elk moment wijzigen door onderaan de site op "Cookie-instellingen" te klikken."