Om je werkweek goed te starten, elke maandag een tof wetenschappelijk of technisch beeld op onze site. Deze keer: de Leeuwennevel.
In deze rubriek hebben we al tientallen spectaculaire nevels uitgelicht, en deze week doen we dat weer. Vorige maand verscheen er namelijk een prachtig nieuw beeld van NGC 2392 (ook wel bekend als de Leeuwennevel), gemaakt met de James Webb Space Telescope.
Lees ook:
Mannetjesleeuw
NGC 2392 is een zogenoemde planetaire nevel. Deze term is een beetje verwarrend, want het verschijnsel heeft niets met planeten te maken, maar wel met stervende sterren. Wanneer een middelzware ster de pijp uitgaat, werpt hij zijn buitenste gaslagen af. De hete kern die overblijft zendt uv-straling uit die de uitdijende gasschil laat gloeien. De misleidende naam ontstond doordat de gloeiende nevels met vroege telescopen een beetje op planeten leken.
Veel mensen zien een mannetjesleeuw in de planetaire nevel. Het heldere deel in het midden lijkt een beetje op een leeuwengezicht en de krans daaromheen op de manen van de leeuw.
Toen de centrale ster van de Leeuwennevel het einde van zijn leven naderde, begon hij zijn buitenste gaslagen uit te stoten. Samen vormen die nu de buitenste schil van de nevel – de leeuwenmanen. De hete kern die achterbleef, werd vervolgens een witte dwerg en produceerde een snelle sterrenwind. Die wind botste op het eerder uitgestoten gas en vormde de complexe, uitdijende structuren in het binnenste van de nevel.
De Leeuwennevel verdwijnt
Een planetaire nevel blijft niet eeuwig zichtbaar. Naarmate het gas verder uitdijt en ijler wordt, neemt de helderheid af. Uiteindelijk zal de nevel grotendeels vervagen en opgaan in het omringende interstellaire gas. Sterrenkundigen verwachten dat de Leeuwennevel nog zo’n tienduizend jaar zichtbaar zal zijn, wat voor astronomische begrippen erg kort is.
NGC 2392 wordt overigens soms nog de Eskimonevel genoemd. Je kunt er namelijk ook een gezicht in zien dat wordt omgeven door een capuchon met een dikke bontkraag. Maar ‘Eskimo’ – een verzamelnaam voor een aantal inheemse bevolkingsgroepen in Groenland, Canada, Alaska en Siberië – wordt door veel mensen als beledigend ervaren en raakt daarom uit zwang. Dat geldt ook voor de naam Eskimonevel.
Bron: ESA
Beeld: NASA, ESA, CSA, STScI