Wetenschappers hebben voor het eerst een cozumelwasbeer speelgoed zien maken van afval. De wasbeer leerde deze vaardigheid ook aan haar zus.
De cozumelwasbeer is een ernstig bedreigde en kleine wasbeersoort die alleen op het Mexicaanse eiland Cozumel leeft. Wetenschappers die de impact van toerisme op deze kwetsbare populaties onderzochten, deden per toeval een opvallende ontdekking. Ze zagen jonge wasbeertjes spelen met papieren ballen die ze zelf hadden gemaakt.
Hoewel vergelijkbaar gedrag eerder is gezien bij enkele zoogdieren en vogels, is dit het eerste gedocumenteerde voorbeeld van wasberen die een object opzettelijk vervormen en het vervolgens voor iets anders gebruiken dan voedsel. Het bijzondere gedrag is beschreven in het vakblad Wild.
Lees ook:
- Raakt de wasbeer langzaam gedomesticeerd?
- Filmpje: orka’s rammen deze grote vis zo hard dat hij uit elkaar spat – mogelijk voor de lol
Ballenmaker
De onderzoekers bestudeerden cozumelwasberen die regelmatig een strandclub bezochten. De dieren klimmen daar in de vuilnisbakken om voedselresten te eten.
Al vroeg tijdens de observatieperiode bezochten een moeder en haar twee dochters de strandclub. Opvallend genoeg klom een van de dochters niet in de vuilnisbak met etensresten, maar in een container met vooral plastic en papier. Ze viste er papieren bonnetjes uit en nam die mee naar een schaal met water die medewerkers van de strandclub voor de wasberen neerzetten.
Daar dompelde ze de bonnetjes in het water en wreef die tussen haar handen. Ze rolde het papier ook over de zanderige grond. Uiteindelijk creëerde ze zo een compacte bal. Tijdens de 64 uur dat de onderzoekers deze locatie in de gaten hielden, maakte de jonge wasbeer zes ballen (en twee mislukte ballen).
Succesvolle leraar
Haar zusje keek een paar keer aandachtig toe en probeerde op een gegeven moment zelf ook een bal te maken. Dat lukte haar niet. Haar zus griste vervolgens het papiertje uit haar handen en maakte er zelf een bal van. Vijf dagen later, na nog wat mislukte pogingen, lukte het haar wel om zonder hulp een bal te maken van een papieren voedselverpakking. Later maakte ze er nog een.
Ook de moeder van de twee zusjes deed een keer een poging, maar slaagde er niet in om een goede bal te maken – mogelijk omdat ze eerder die dag zo’n 30 milliliter van een margarita (een cocktail) had gedronken. Wasberen bij een andere toeristische plek, met dezelfde toegang tot papier en water, maakten geen ballen.
Spelen
De wasberen speelden met de ballen, bijvoorbeeld door ertegenaan te slaan, erachteraan te rennen of erin te bijten. Ze vonden het ook leuk om de bal tussen hun poten te wrijven terwijl ze stilzaten. Soms speelden de zusjes er samen mee en probeerden ze de bal van elkaar af te pakken. Af en toe deed hun moeder ook mee. De zusjes speelden daarnaast een keer samen met twee jonge Nelson-neusberen (ook wasbeerachtigen).
Op Cozumel leven nog minder dan tweehonderd cozumelwasberen. Vooral toerisme is een groot probleem. Door de bouw van resorts en andere toeristische locaties verdwijnt hun leefgebied. Tegelijkertijd komen ze steeds meer in contact met mensen. Tijdens het onderzoek hebben de wetenschappers meerdere wasberen zien overlijden door ondervoeding of blootstelling aan schadelijke menselijke producten. Een van die slachtoffers was het zusje dat ze als eerste een bal zagen maken.
In onderstaande video legt bioloog Nessie O’Neil haar onderzoek uit.