Van een huidcel een embryo maken dat vervolgens uitgroeit tot een baby. Het klinkt als sciencefiction, maar wetenschappers zijn hard op weg om deze toekomst realiteit te maken. Dat biedt kansen, maar gebiedt ook voorzichtigheid.
Het was een grote doorbraak toen Japanse wetenschappers in 2016 in het lab eicellen kweekten uit de huidcellen van een muis. Ze bevruchtten een van de eicellen, plaatsten het embryo in een muizenbaarmoeder en zetten gezonde babymuisjes op de wereld. De sleutel voor dit succes was de zogeheten ‘geïnduceerde pluripotente stamcel’. Door een volwassen cel te herprogrammeren laat je hem als het ware ‘vergeten’ dat hij bijvoorbeeld een huid- of bloedcel is. Als je daarna de ‘stamcelgenen’ aanzet, kan hij in theorie weer alles worden, net als een echte stamcel. Met de juiste groeifactoren (vaak eiwitten of hormonen) wordt deze voormalige huid- of bloedcel bijvoorbeeld een eicel.
Bij muizen is dit dus al gelukt, en wetenschappers zijn hard op weg om embryo’s te kweken uit menselijke geïnduceerde pluripotente stamcellen (iPS). Het doel? Meer kennis vergaren over de ontwikkeling van een embryo, om zo mensen met vrucht baarheidsproblemen te helpen. En wie weet biedt de techniek in de toekomst zelfs een uitkomst voor wensouders van hetzelfde biologische geslacht.
Dit is het begin van het artikel over geïnduceerde pluripotente stamcellen. Het hele verhaal lees je in KIJK 1-2026. Bestel deze editie in onze webshop, of eenvoudig via de knop hieronder.