In deze rubriek tipt de redactie elke week wat de beste of interessantste artikelen op de website waren. Deze keer: het belang van oerbossen, een nieuw type planeet, en jakken in de strijd tegen MS.
De oerbossen van Zweden slaan bijzonder veel koolstof op – toch worden ze gekapt
Oerbossen zijn schaars in Europa. In onder meer Finland en Zweden vind je nog een aantal bossen die zich zonder menselijke invloed hebben ontwikkeld, maar ze staan zwaar onder druk door de industriële houtkap. Het Wereldnatuurfonds luidde vorig jaar al de noodklok: de twee landen doen veel te weinig om deze ecosystemen te beschermen. Nieuw onderzoek van de Universiteit van Lund (Zweden) en Stanford University (VS) maakt nogmaals duidelijk hoe belangrijk die bescherming is – de Zweedse oerbossen slaan 2,7 tot 8 keer meer koolstofdioxide op dan de huidige, officiële schattingen.
Nieuw type ‘gesmolten’ planeet ontdekt
In 2019 hebben astronomen de planeet L 98-59 d ontdekt. Hij draait samen met vier andere planeten rond een dwergster op 35 lichtjaar van ons zonnestelsel. De planeet is ongeveer 1,6 keer zo groot als de aarde, en valt daarmee onder de ‘superaardes’ (planeten die groter zijn dan de aarde, maar kleiner dan Uranus en Neptunus).
Nu hebben astronomen, onder andere van de Rijksuniversiteit Groningen, de planeet uitgebreid bestudeerd met de James Webb-ruimtetelescoop en de Very Large Telescope in Chili. Daaruit blijkt dat L 98-59 d een nieuw type planeet is.
Hoe jakken mogelijk kunnen helpen bij de ontwikkeling van behandelingen voor MS
Lang niet alle dieren kunnen overleven in de bergen. Op grote hoogtes is het namelijk niet alleen koud, maar zit er ook minder zuurstof in de lucht. Te weinig zuurstof leidt tot allerlei lichamelijke problemen, waaronder schade aan de hersenen. Toch zijn er ook dieren, zoals jakken, die dankzij een aantal aanpassingen prima vertoeven in hoge gebergten. Een van die aanpassingen kan mogelijk helpen bij het ontwikkelen van betere behandelingen voor hersenaandoeningen zoals multiple sclerose (MS), zo schrijven onderzoekers in het vakblad Neuron.