Klinkt de muziek in een rode concertzaal hetzelfde als in een blauwe? Hoewel het geluid niet verandert, blijk je het wel degelijk anders te ervaren.
Iedere concertzaal klinkt iets anders. Onder meer de vorm, inrichting en gebruikte bouwmaterialen beïnvloeden hoe het geluid je oren bereikt. De kleur van een zaal heeft in principe geen direct effect op het geluid zelf; toch heeft de kleur wel invloed op hoe mensen het geluid ervaren. Dat blijkt uit onderzoek dat is gepubliceerd in het vakblad JASA.
Lees ook:
Virtual Reality
“De perceptie van de akoestiek in een ruimte is multidimensionaal”, zegt onderzoeker Stefan Weinzierl van de Technische Universität Berlin in een persbericht. “We ervaren zalen als meer of minder galmend; we ervaren ze als luider of zachter, maar we ervaren ook verschillende klankkleuren van een zaal – een zaal kan warm, helder of metaalachtig klinken.”
Om te testen of de kleur van een zaal effect heeft op de klankperceptie, lieten de onderzoekers vrijwilligers luisteren naar concerten in rode, groene en blauwe zalen die varieerden in helderheid en verzadiging. In totaal waren er twaalf verschillend gekleurde omgevingen.
Het was voor de onderzoekers niet mogelijk om de kleur van alle stoelen, gordijnen, podia, muren en decoraties aan te passen. Ze creëerden daarom digitale concertzalen die de vrijwilligers ‘bezochten’ met een VR-bril. De deelnemers kregen daarbij een koptelefoon die het geluid aanpaste als ze hun hoofd bewogen, waardoor het leek alsof ze daadwerkelijk in een 3D-concertzaal waren.
Donkere concertzalen klinken mooier
De vrijwilligers luisterden naar vier verschillende muziekoptredens – twee op viool en twee op klarinet. Ze moesten die beoordelen op basis van het volume, de hoeveelheid galm en de klankkleur. Ze gaven ook aan hoe mooi ze de optredens vonden.
De onderzoekers ontdekten een duidelijke correlatie tussen de kleur van de zaal en de perceptie van de klankkleur van de muziek. Verzadigde groene en blauwe kleuren, die vaak koeler ogen, hadden volgens de deelnemers een koudere klankkleur. Over het algemeen vonden ze muziek waar ze naar luisterden in donkere concertzalen mooier.
“Als je een concertzaal ontwerpt, vergeet dan niet om na te denken over het visuele aspect”, concludeert Weinzierl. “Dat heeft namelijk invloed op hoe het geluid wordt ervaren.”
Bronnen: JASA, ASA via EurekAlert!