De Noorse kreeft (ook wel langoustine genoemd) kan pijn voelen. Dat bevestigen onderzoekers van de Universiteit van Göteborg in een experiment met pijnstillers. Dat heeft ook gevolgen voor de manieren waarop we deze dieren doden. 

Het levend koken van kreeften en andere schaaldieren is al verboden in Noorwegen, Nieuw-Zeeland en Oostenrijk. In Nederland is daar in 2024 een motie voor aangenomen, maar het wetsvoorstel wordt pas eind dit jaar aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. Lange tijd dacht men dat de dieren geen pijn konden voelen, maar er komt steeds meer bewijs voor het tegendeel. Zo laat een nieuw experimenteel onderzoek van Zweedse onderzoekers zien dat de Noorse kreeft (Nephrops norvegicus) reageert op pijnstillers. 

Lees ook:

• Al 125 jaar heibel: wie ontdekte aspirine?
• Waarom de pijnlijkste insectensteek ter wereld zoveel pijn doet

Elektrische schok  

In het experimentele onderzoek dienden de onderzoekers de Noorse kreeft elektrische schokken toe terwijl hij zich in het water bevond. De dieren probeerden daarop direct te ontsnappen door heel hard met hun staart te slaan. Maar als ze voorafgaand aan een schok waren behandeld met een pijnstiller, nam het slaan met de staart af of deden ze dat helemaal niet. De kreeften kregen ofwel aspirine ofwel lidocaïne toegediend, een verdovingsmiddel dat vaak gebruikt wordt om plaatselijk te verdoven.

De aspirine werd toegediend via een injectie. Dat leken de kreeften niet zo prettig te vinden, want ze begonnen na de prik hun scharen en poten te verzorgen – een teken van stress. De lidocaïne werd opgelost in het water en gaf vrijwel geen bijwerkingen. Het pijnstillende effect was voor beide middelen vrijwel hetzelfde. 

“Er was al bewijs dat tienpotigen (zoals krabben, kreeften en garnalen, red.) tekenen van ongemak en stress vertonen als ze gewond raken, bijvoorbeeld wanneer een schaar geforceerd verwijderd wordt”, vertelt Lynne Sneddon, hoogleraar zoöfysiologie aan de Universiteit van Göteborg. “Onze laatste experimenten laten zien dat Noorse kreeften negatief reageren op elektrische schokken die ook pijnlijk zijn voor mensen.” 

Vergelijkbare werking 

Dat zowel aspirine als lidocaïne ook in kreeften een pijnstillende werking heeft, laat volgens Sneddon zien dat de lichamen van mensen en kreeften op een vergelijkbare manier functioneren. “Daarom is het zo belangrijk om op een zorgvuldige manier met schaaldieren om te gaan en ze op een nette manier te doden, net zoals we met kippen en koeien doen.” 

De onderzoekers wijzen erop dat mensen een verantwoordelijkheid dragen voor het welzijn van schaaldieren. Niet alleen in de voedselindustrie, maar ook in de wetenschap, waar ze worden ingezet als proefdieren. “We kunnen experimenten diervriendelijker maken door gebruik te maken van pijnstillende medicijnen. En als we in de toekomst nog steeds schaaldieren willen eten, moeten we meer onderzoek doen om de meest humane manier te vinden om ze te doden.” 

Bronnen: Scientific Reports, EurekAlert!

Beeld: Eleftherios Kasiouras