Wetenschappers hebben mieren ontdekt die CO2 uit de lucht vangen en omzetten in een stevig mineraal dat ze verwerken in hun pantser. Kunnen we hun methode gebruiken om zelf ook CO2 uit de lucht te halen en zo de opwarming van de aarde af te remmen?
Sommige mieren zijn heuse boeren. Ze verzamelen plantenmateriaal en geven dat aan schimmels die in hun nest groeien. De schimmels zijn de belangrijkste voedselbron voor deze mieren. Maar de hoge dichtheid van mieren en schimmels kan leiden tot gevaarlijk hoge CO2-concentraties in het nest.
In 2020 ontdekten wetenschappers van de University of Wisconsin-Madison (VS) dat de mierensoort Acromyrmex echinatior CO2 uit de lucht kan omzetten in het steenachtige mineraal hoog-magnesiumcalciet. De mieren verwerken dat stevige materiaal in hun pantser. Bij het omzetten van het CO2 krijgen ze hulp van bacteriën.
De mieren voorkomen hiermee dat er te veel giftig CO2 ophoopt in het nest én ze verstevigen hun uitwendige skelet (een zogeheten exoskelet). Twee vliegen in één klap dus.
Dezelfde onderzoekers hebben nu ontdekt dat een andere schimmelverbouwende mierensoort, Sericomyrmex amabilis, hetzelfde doet, maar dan zonder de hulp van bacteriën. Ze schrijven erover in een artikel dat nog wacht op publicatie, maar nu alvast te lezen is op de preprintserver bioRxiv.
Lees ook:
- Vier manieren om CO2 uit de lucht te ‘zuigen’
- Luchtvervuiling maakt mieren agressiever tegenover koloniegenootjes
Opwarming van de aarde afremmen
S. amabilis zet CO2 om in een iets ander mineraal: dolomiet. En dat is opmerkelijk, want via geologische processen duurt het miljoenen jaren om dolomietstenen (zoals die in de Dolomieten in Italië) te vormen. Dat komt doordat dolomiet bestaat uit magnesium, calcium en carbonaat. Magnesium klampt zich vast aan watermoleculen en past daardoor niet makkelijk in de structuur van calciumcarbonaat, wat de vorming van mineraalkristallen gigantisch afremt.
Doordat het vormingsproces zo traag is, is dolomiet ook moeilijk in het lab te produceren. Toch is het mogelijk. Chemici kunnen het proces versnellen door het te laten plaatsvinden op hoge temperatuur en onder hoge druk. Het productieproces kost daardoor wel veel energie en geld.
Het is nog niet duidelijk hoe de mieren erin slagen om zonder hoge temperatuur en druk toch snel dolomiet te vormen. De wetenschappers willen dat nu gaan onderzoeken. Misschien kunnen mensen die techniek namelijk na-apen.
En dat is niet alleen handig voor de productie van dolomiet. Wetenschappers doen al jaren onderzoek naar manieren om CO2 uit de lucht om te zetten in steenachtige mineralen. Er zijn zelfs al meerdere testinstallaties gebouwd, bijvoorbeeld in IJsland. Door CO2 uit de lucht te halen, hopen ze de opwarming van de aarde af te remmen. Misschien biedt de methode van de mieren, die over een periode van miljoenen jaren is geëvolueerd, wel een efficiëntere manier om dit te doen.
Bronnen: bioRxiv, New Scientist