11 augustus 2026 12:00
Hoe je kakkerlakken lokt? Met de geur van hun eigen poep, zo blijkt uit een nieuwe studie naar het sociale gedrag van de dieren.
Kakkerlakken zijn socialere dieren dan je misschien denkt. Entomologen van de NC State University vergelijken het groepsgedrag van de dieren zelfs met dat van mieren en honingbijen. Wat een kolonie kakkerlakken bij elkaar houdt? Hun poep, zo blijkt uit een studie van dezelfde onderzoekers.
Wanneer kakkerlakken uit het ei kruipen, zijn hun darmen nog steriel: er leven nog geen bacteriën in. Voor een goede werking van de darmen hebben de dieren deze bacteriën echter wel hard nodig. Om hun darmen een goede start te geven, eten piepjonge exemplaren dan ook de uitwerpselen van hun soortgenoten.
De entomologen lieten een aantal kakkerlakken geboren worden in het lab. Sommige daarvan konden zich nadat ze uit het ei kwamen tegoed doen aan de poep van hun groepsgenoten. Ter vergelijking lieten de entomologen ook kakkerlakken uitkomen in een omgeving zonder ontlasting.
In kakkerlakkenpoep zitten naast bacteriën en voedingsstoffen ook feromonen. Kakkerlakken die na hun geboorte hebben gesmuld van de uitwerpselen van hun eigen kolonie, blijken op latere leeftijd gevoelig te zijn voor deze feromonen. Als ze kunnen kiezen, komen ze vervolgens af op poep waar precies deze stoffen in zitten.
De kakkerlakken uit het lab die het na hun geboorte zonder poepmaaltijd moesten stellen, hadden geen voorkeur voor de mesthopen van verschillende kolonies. Het laat zien dat het mestmaaltje dat de dieren krijgen op jonge leeftijd ook later nog de kolonie bij elkaar houdt.
Ook voor mieren en honingbijen zijn feromonen van groot belang. De dieren herkennen de feromonen van hun eigen groep. De stoffen zijn bij deze insectensoorten essentieel om de kolonie bij elkaar te houden. Een verschil, zo schrijven de onderzoekers, is de plek waar de feromonen vrijkomen. Bij de kakkerlakken is dat de anus. Bij mieren en honingbijen uit verschillende klieren.
Een doel van de entomologen is kennis vergaren waarmee ze de bestrijding van insecten kunnen vergemakkelijken. Ze hopen uiteindelijk feromonen te maken waar alle kakkerlakken dol op zijn, om die vervolgens in lokdoosjes toe te passen.
Bronnen: Proceedings B, NC State University
Beeld: Matt Bertone, NC State University
Duik in de wereld van wetenschap, technologie en ruimtevaart met KIJK! Ontdek de meest fascinerende achtergronden, baanbrekende ontwikkelingen en de spannendste verhalen uit de ruimte.
Wil jij niets missen én profiteren van een scherpe aanbieding? Word nu lid van KIJK en lees meer voor minder!
