07 januari 2026 15:30
Is er leven op de oceaanbodem van Jupitermaan Europa? Deze planeetwetenschappers zetten er hun vraagtekens bij.
Europa is een van de vier grootste manen van Jupiter, en de op vijf na grootste maan in ons zonnestelsel. (Met een diameter van 3138 kilometer is hij net iets kleiner dan de maan van de aarde.) Het oppervlak van Europa is bedekt met een dikke laag ijs, waar zich vermoedelijk een enorme oceaan van vloeibaar water onder bevindt. De ijsmaan heeft ook een dunne atmosfeer die grotendeels uit zuurstof bestaat.
Europa wordt dan gezien als een van de meest veelbelovende hemellichamen om leven op te vinden. In een nieuwe studie suggereren planeetwetenschapper Paul Byrne van de Washington University en zijn collega’s echter dat het niet waarschijnlijk is dat er leven op de oceaanbodem van de maan voorkomt.
Lees ook:
Om leven te laten bestaan onder het ijskoude oppervlak, zou Europa – zo beredeneert Byrne – over een interne warmtebron moeten beschikken. In de buurt van vulkanische of tektonische activiteit kunnen bijvoorbeeld hydrothermale bronnen voorkomen waaruit geothermisch verwarmd, mineraalrijk water spuit.
Berekeningen op basis van de grootte van de maan en zijn stenen kern laten volgens het team echter zien dat eventuele warmte uit Europa’s kern miljarden jaren geleden al zou zijn ontsnapt.
De onderzoekers berekenden ook de invloed van de zwaartekracht van Jupiter op Europa. Deze kracht kan sterk genoeg zijn om een maan geologisch actief te houden. Op Jupiters binnenste maan, Io, zorgt de kracht voor hevige getijden waardoor het gesteente onder het ijzige oppervlak wordt verwarmd. Maar helaas “suggereren onze bevindingen dat dit effect op Europa niet sterk genoeg is om geologische activiteit op de oceaanbodem teweeg te brengen”, aldus Byrne.
De NASA heeft eind 2024 een satelliet, Europa Clipper, richting de Jupitermaan gestuurd om er onderzoek te doen. Naar verwachting komt dat deze in de lente van 2031 aan bij zijn bestemming. Ook satelliet Juice, die de ESA een jaar eerder lanceerde, is onderweg naar (de manen van) Jupiter.
Ondanks zijn bevindingen is Byrne nog altijd enthousiast over deze missies, zegt hij in het persbericht: “De metingen die de satellieten doen, kunnen veel vragen beantwoorden en geven ons meer zekerheid over Europa.” Byrne vervolgt: “En ook als we geen leven vinden op deze maan, ben ik niet beduusd. Ik weet zeker dat zich leven in het buitenaardse bevindt – ook al is dit 100 lichtjaar ver.”
Bronnen: Nature Communications, phys.org, IFL Science
Beeld: NASA/JPL-Caltech/SwRI/MSSS | Image processing: Kevin M. Gill/CC BY 3.0
Duik in de wereld van wetenschap, technologie en ruimtevaart met KIJK! Ontdek de meest fascinerende achtergronden, baanbrekende ontwikkelingen en de spannendste verhalen uit de ruimte.
Wil jij niets missen én profiteren van een scherpe aanbieding? Word nu lid van KIJK en lees meer voor minder!
