09 januari 2026 12:00
Neemt een patiënt zijn medicatie wel op tijd in? De dokter komt het te weten dankzij capsules met zendertjes die een RF-signaal versturen.
Pillen die meten, weten en béhandelen. Je hoort er de laatste tijd steeds meer over. Nu komt een team van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) opnieuw met zo’n slimme pil. In dit geval gaat het om een capsule die via radiogolven (radiofrequentie, RF) aangeeft of hij wordt ingeslikt.
Dat is vooral handig wanneer het medicatieschema heel nauw luistert, zoals bij patiënten die een orgaantransplantatie hebben ondergaan of een chronische infectie (zoals aids) onder de leden hebben. De zogenoemde RF-pil wordt gepresenteerd in een publicatie in Nature Communications.
Lees ook:
Geneesmiddelen die niet volgens schema worden ingenomen zorgen alleen al in de EU elk jaar voor – schrik niet – zo’n 200.000 doden. Bovendien zorgt deze ‘therapie-ontrouwheid’ voor miljarden euro aan extra zorgkosten elk jaar.
Tijd om daar wat aan te doen, dachten Giovanni Traverso en collega’s van het MIT. Eerder kwam ditzelfde team al met een injectiepil, die het medicijn rechtstreeks in de maag spuit, en een Vitals-Monitoring Pill, die lichaamsfuncties monitort.
Dit keer komt de slimme-pil-dokter dus met een capsule die het aangeeft wanneer hij wordt ingenomen. Hoewel zulke pillen al bestaan, zijn die versies volgens Traverso niet afbreekbaar in het lichaam en ook niet bepaald milieuvriendelijk.
De RF-pil zou dat wél moeten zijn. De antenne die het signaal uitzendt bestaat uit zink en is omhuld door cellulose. De buitenlaag van de capsule bestaat uit gelatine met een laagje cellulose en molybdeen of wolfraam. Die laatste twee stoffen blokkeren het RF-signaal.
Alle materialen zijn veilig bevonden én worden afgebroken en geabsorbeerd door het lichaam. Je hoeft dus geen capsule van ruim twee centimeter uit te poepen (en kans lopen op een blokkade van je maagdarmkanaal).
Maar hoe werkt de pil nou? De antenne bevindt zich opgerold in de capsule, samen met het geneesmiddel en een RF-chip (die overigens slechts 0,4 millimeter groot is, dus uitpoepen zal geen probleem zijn).
Eenmaal ingeslikt en in de maag beland, lost de buitenlaag van de pil op en komt de inhoud vrij. De antenne kan vervolgens het RF-signaal oppikken van een zender van buitenaf. Het molybdeen of wolfraam zijn inmiddels opgelost.
Vervolgens stuurt de chip via de antenne een signaal terug. Dat bericht betekent: “Pil is ingenomen!”.
Traverso en zijn team hebben de RF-pil al bij dieren getest. Met succes, want binnen 10 minuten na inname ontvingen de onderzoekers al het signaal. Bij mensen zal het nodig zijn om een draagbaar apparaatje te ontwikkelen die het bericht van de pil kan ontvangen. Vervolgens kan deze doorseinen naar de arts dat de patiënt zich aan zijn medicatieschema houdt.
Maar eerst zijn er meer diertesten nodig. Onder meer om vast te stellen of de pil écht veilig is, werkt in diverse omstandigheden en om te kijken of de afstand tot de externe ontvanger kan worden vergroot (die bedraagt nu maximaal een halve meter).
Bronnen: Nature Communications, MIT
Beeld: Mehmet Say
Duik in de wereld van wetenschap, technologie en ruimtevaart met KIJK! Ontdek de meest fascinerende achtergronden, baanbrekende ontwikkelingen en de spannendste verhalen uit de ruimte.
Wil jij niets missen én profiteren van een scherpe aanbieding? Word nu lid van KIJK en lees meer voor minder!
