Met dank aan de Asterix-strips denken we bij ‘Galliërs’ al snel aan opstandige types, everzwijnen aan het spit en druïden die met gouden sikkels maretak snijden. Maar als we de Galliërs door een historische bril bekijken, blijft van dat romantische beeld weinig over. Historica Sien Demuynck fileert voor ons de mythes. Spoiler: everzwijn stond niet op het menu.
“In het jaar 50 voor Christus is heel Gallië bezet door de Romeinen… Heel Gallië? Nee!” Een klein dorp blijft dapper weerstand bieden aan de Romeinse overheersers. Al decennialang bepaalt de humoristische stripreeks Asterix van Albert Uderzo en René Goscinny hoe wij naar de Galliërs kijken. Toen hun eerste strip verscheen, in 1959, zorgden de bedenkers hiermee voor een culturele doorbraak.
Asterix werd, mede door het slimme taalgebruik en de vele verwijzingen naar de klassieke oudheid, zelfs op scholen binnengehaald en er verschenen lovende verhalen in serieuze media. Zo bepaalde de wereld die Uderzo en Goscinny schetsten ons idee van de Galliërs. Het is een wereld van heldhaftig verzet, toverdrank en een gezellige, bourgondische levensstijl.
De werkelijkheid
De makers baseerden zich vooral op teksten van Julius Caesar en de clichés uit de Franse geschiedenisboekjes van toen. Omdat de koning Vercingetorix de enige Galliër was die ze kenden, baseerden ze het uiterlijk van de Galliërs op zijn standbeeld in het Franse Alise-Sainte-Reine en lieten ze alle namen eindigen op -ix. Zo ontstond een wel erg specifiek beeld. Het resultaat: vraag een willekeurige voorbijganger naar een Galliër en hij beschrijft helmen met vleugeltjes, menhirs en druïden in witte gewaden.
Maar volgens Sien Demuynck, historica en schrijfster van het eind 2025 verschenen boek De Galliërs, klopt er historisch gezien maar weinig van de wereld van Uderzo en Goscinny. “Ons beeld is flink beïnvloed door Asterix en Obelix,” bevestigt ze. “Maar de auteur en tekenaar hadden niet de ambitie om wetenschappelijk correct te zijn. Het zijn echt fictionele verhalen.” Archeologische opgravingen in de afgelopen 65 jaar, gecombineerd met een frisse blik op de Romeinse geschiedschrijving, schetsen een heel ander beeld. De werkelijkheid blijkt minstens zo fascinerend als de karikatuur.
In het volledige artikel in KIJK Geschiedenis editie 3 van 2026 fileert Sien Demuynck voor ons de mythes. Bestel dit nummer in onze webshop, met gratis verzending binnen Nederland.
Tekst: Boris van Zonneveld
Openingsbeeld: United Archives/Getty Images