Keuzestress? Ook kikkers hebben er last van tijdens het paarseizoen

Roeliene Bos

14 augustus 2026 09:25

Beeld: Jessie Tanner

Het ervaren van keuzestress is niet voorbehouden aan mensen. Uit een nieuw onderzoek van het Smithsonian Institution (VS) blijkt dat de vrouwelijke boomkikker hetzelfde probleem heeft.

Als het paarseizoen van de boomkikkersoort Dryophytes chrysoscelis aanbreekt, barsten de mannetjes tegelijkertijd uit in gezang. De vrouwtjes moeten op basis van deze ‘muur van geluid’ een keuze maken: welke zanger wordt de vader van hun nageslacht? Uit nieuw onderzoek van het Smithsonian Tropical Research Institute en de University of Tennessee blijkt dat ze hier veel moeite mee hebben. Als de vrouwtjes te veel mannetjes tegelijkertijd horen zingen, ervaren ze keuzestress. 

Achtergrondgeluid

Er is al eerder onderzoek gedaan naar de roep van kikkers tijdens het paarseizoen, maar die studies focusten zich vooral op iets dat de onderzoekers ‘energetische maskering’ noemen. Daarbij valt de roep van een mannetje weg tegen de roep van andere mannetjes of achtergrondgeluid, waardoor hij moeilijker te horen is. Ook dat kan de paringskansen in de weg zitten. Deze nieuwe studie focust zich op de vraag of vrouwtjes keuzestress ervaren.

“We wilden graag uitzoeken waarom vrouwelijke boomkikkers het moeilijk vinden om een partner te vinden. Komt het omdat ze de mannetjes niet boven het achtergrondgeluid horen uitkomen of zijn ze simpelweg overweldigd door het grote aanbod?”, aldus Claire Hemingway, die zowel bioloog is bij het Smithsonian als universitair docent aan de University of Tennessee. “Als we die vraag naar mensen vertalen: is het alsof je een luidruchtige bar inloopt en niemand kan horen praten of is het alsof je een datingapp gebruikt en niet kan kiezen door alle opties?”

Paringspartner kiezen

Om de effecten van keuzestress en energetische maskering van elkaar te kunnen scheiden, speelden de onderzoekers opgenomen paringsroepen af via luidsprekers in een laboratorium. Ze maten de reacties van de vrouwtjes als ze de paringsroep combineerden met een toenemend aantal potentiële partners, verschillende niveaus van achtergrondgeluid of een combinatie van beide. 

En wat bleek? Hoe meer roepen er te horen waren, hoe meer het vermogen van het vrouwtje om een keuze te maken afnam. Als ze slechts twee roepen hoorde, ging het vrouwtje in 97 procent van de gevallen op de paringsroep af. Bij acht roepen nam dat al af tot 82 procent. Achtergrondlawaai had nauwelijks invloed.

Zelfs als de vrouwtjes al tot een keuze kwamen, deden ze er significant langer over om de keuze te maken. Als ze twee roepen hoorden, kostte het de vrouwtjes gemiddeld 114 seconden om een paringspartner te kiezen, terwijl ze er met acht roepen maar liefst 183 seconden over deden. 

‘Duidelijke resultaten’

“We waren geschokt over hoe duidelijk de resultaten waren”, vertelt Jessie Tanner, een universitair docent aan de University of Tennessee. “Als we meer roepen aan de vrouwtjes lieten horen, ging hun prestatie op verschillende manieren achteruit, met of zonder achtergrondlawaai. Het effect van keuzestress is duidelijk aangetoond.” 

De bevindingen laten volgens de onderzoekers zien dat boomkikkers, net als mensen, gevoelig zijn voor keuzestress. Daaruit kunnen we volgens hen concluderen dat cognitieve beperkingen in de informatieverwerking bij sommige dieren een grotere rol speelt in de seksuele selectie dan aanvankelijk gedacht.

Bronnen: iScience, Smithsonian via EurekAlert!

Cover KIJK 2-2026

Duik in de wereld van wetenschap, technologie en ruimtevaart met KIJK! Ontdek de meest fascinerende achtergronden, baanbrekende ontwikkelingen en de spannendste verhalen uit de ruimte.

Wil jij niets missen én profiteren van een scherpe aanbieding? Word nu lid van KIJK en lees meer voor minder!

Reageren? Plaats een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

PODCAST

De inhoud op deze pagina wordt momenteel geblokkeerd om jouw cookie-keuzes te respecteren. Klik hier om jouw cookie-voorkeuren aan te passen en de inhoud te bekijken.
Je kan jouw keuzes op elk moment wijzigen door onderaan de site op "Cookie-instellingen" te klikken."