De prehistorische superhaai megalodon zag er flink anders uit dan wetenschappers tot nu toe dachten. Bovendien was hij nog groter dan werd aangenomen. Dat blijkt uit recent onderzoek naar deze gigantische roofvis, die volgens sommige fantasten nog steeds ergens rondzwemt in de diepten van de oceaan.

Een haai zo groot als twee stadsbussen, met een bek waar een volwassen mens rechtop in past. Het grootste roofdier dat ooit geleefd heeft, de grootste vis ooit – alles aan de megalodon moet in superlatieven worden uitgedrukt. Deze megahaai kwam tot ongeveer 3,6 miljoen jaar geleden voor in oceanen over de hele wereld. Vroege mensachtigen van het geslacht Australopithecus kunnen de rugvin van de megalodon nog gezien hebben, terwijl die langs de Afrikaanse kust door de golven sneed.

Lees ook:

• Wat at de gigantische haai megalodon? ‘Hij was niet kieskeurig’
• ‘Ook de mythe over de megalodon is onsterfelijk’

Tanden van 20 centimeter groot

Paleontologen zijn bij het onderzoeken van lang geleden uitgestorven dieren op fossielen aangewezen, maar juist bij de megalodon is het fossielbestand pover. Zoals alle haaien had hij een skelet van kraakbeen, en dat fossiliseert niet zo goed als bot. Er zijn wel enkele ruggenwervels gevonden. En in 1860, in Antwerpen, een deel van een wervelkolom. Alleen zijn tanden zijn ruim voorhanden. Deze zijn meestal tussen de 10 en 15 centimeter groot, met uitschieters tot 20 centimeter.

Op basis van die tanden en wervels kunnen paleontologen niettemin al heel wat – bijvoorbeeld uitrekenen hoe groot de roofvis ongeveer moet zijn geweest. Maar zolang we geen volledig skelet hebben, blijft het een kwestie van wetenschappelijke interpretatie hoe hij er precies uitzag. Daarbij nemen onderzoekers vaak de moderne witte haai, Carcharodon carcharias, als model. We zien de megalodon hierdoor als een extreem grote versie van die roofvis. Stevig, compact en enigszins bolvormig. Ook in monsterfilms als The Meg en The Black Demon ziet de megalodon eruit als een soort Jaws in het kwadraat. Maar dat beeld is aan herziening toe.

Hoe zag megalodon er dan wel uit? Je leest het in het volledige artikel in KIJK editie 2 van 2026. Bestel dit nummer in onze webshop.

Tekst: Paul Q. de Vries