Om je werkweek goed te starten, elke maandag een tof wetenschappelijk of technisch beeld op onze site. Deze keer: Proba-3 doet het weer.

De ruimtemissie Proba-3 van het Europees ruimteagentschap (ESA) kan kunstmatige zonsverduisteringen maken. Ze duren vaak meerdere uren. Tijdens zo’n verduistering kunnen wetenschappers de buitenste laag van de zon, de corona, bestuderen.

Proba-3 bestaat uit twee ruimtevaartuigen. Een daarvan heeft een telescoop en het andere een occulter, een ronde schijf die het zonlicht blokkeert – net als de maan tijdens een echte zonsverduistering. De twee ruimtevaartuigen vliegen 144 meter uit elkaar.

Lees ook:

• De ESA creëert een 6 uur lange zonsverduistering in de ruimte en toont de eerste beelden
• Dit zijn de eerste beelden van de zuidpool van onze zon

Lege batterij

De in 2024 gelanceerde missie kwam begin dit jaar in de problemen. Door een softwarefout verloor het ruimtevaartuig met de telescoop zijn oriëntatie, waardoor de zonnepanelen niet meer naar de zon waren gericht. De batterij liep snel leeg en het ruimtevaartuig ging in een overlevingsmodus, waarbij veel systemen werden uitgeschakeld om energie te besparen. ESA kon een maand lang geen contact meer krijgen met de satelliet. Het ruimtevaartuig met de occulter functioneerde wel nog normaal.

Nadat ESA de exacte positie en oriëntatie had achterhaald, lukte het om toch te communiceren met de satelliet en zijn zonnepanelen naar de zon te richten. Maar het ruimtevaartuig kon niet meteen weer aan de slag. Na een maand met weinig stroom door de ijskoude ruimte te hebben gezweefd, moest het eerst langzaam opwarmen.

Geen schade

Vervolgens moest ESA controleren of alle instrumenten en systemen nog goed werkten en moesten de twee ruimtevaartuigen opnieuw uitgelijnd worden. Dat is begin deze maand allemaal gelukt, en Proba-3 heeft voor het eerst sinds het ongeluk weer een kunstmatige zonsverduistering gemaakt en vastgelegd. De kwaliteit van de afbeelding bewijst volgens ESA dat er geen schade is opgelopen.

Er is overigens iets vreemds aan de hand met de zon. De buitenste laag van zijn atmosfeer, de corona, is grofweg tweehonderd keer heter dan het zichtbare oppervlak. En dat terwijl de corona veel verder van de kern ligt, waar de zon zijn hitte produceert. Hoe dat kan, is een van de grootste geheimen van de zon. In de extra dikke zomereditie van KIJK lees je daar alles over. Dit nummer ligt vanaf 16 juli in de winkel.

Bron: ESA

Beeld: ESA