Einstein vs. Whitehead: het duel om de zwaartekracht

KIJK-redactie

25-10-2022 12:00:00

Whitehead

Hij bewonderde de algemene relativiteitstheorie, maar hield niet van de kromming van de ruimtetijd die Einstein gebruikte om de zwaartekracht te beschrijven. Daarom bedacht de Brit Alfred North Whitehead een theorie zónder kromming die net zo goed leek te werken. Over een vergeten theorie die dit jaar een eeuw oud is.

‘Zwaartekrachtgolven voor het eerst direct waargenomen’, kopte KIJK in 2016. Het was wereldnieuws dat Albert Einstein na honderd jaar alsnog gelijk gaf. Met zijn theorie van de zwaartekracht, de algemene relativiteitstheorie (ART), had hij deze golven voorspeld.

Een postume triomf voor Einstein dus, maar misschien draaide iemand anders zich op dat moment om in zijn graf: de Engelsman Alfred North Whitehead, die in 1922 met een rivaliserende zwaartekrachtstheorie was gekomen. Zijn vergelijkingen had hij juist afgeleid door aan te nemen dat zwaartekrachtgolven bestonden.

Meer dan een halve eeuw lang is Whiteheads theorie een volwaardige concurrent van de ART geweest. Nu, precies honderd jaar na dato, is ze compleet vergeten. Een mooi moment om het verhaal te vertellen van de man die dacht dat hij het beter wist dan Einstein.

Vruchteloze discussie

Natuurkundige Albert Einstein en wiskundige en filosoof Alfred North Whitehead hebben elkaar één keer ontmoet, in 1921, in het huis van hun gezamenlijke vriend Lord Haldane in Londen. Daar hebben ze een paar uur lang over hun zwaartekrachtstheorieën gediscussieerd, waarbij Whitehead probeerde Einstein tot zijn visie te bekeren. Einstein was na afloop niet overtuigd, maar zei ook dat hij Whiteheads theorie niet helemaal had begrepen – niet tegen Whitehead zelf, maar tegen andere collega’s.

Dit is het begin van het artikel ‘Duel om de zwaartekracht’ te vinden in KIJK 12/2022. Deze editie ligt in de winkels vanaf 17 november tot en met 14 december.

Meer informatie:

Tekst: Timo Können

Beeld: Wellcome Collection

Ben je geïnteresseerd in de wereld van wetenschap & technologie en wil je hier graag meer over lezen? Word dan lid van KIJK! 



Podcast KIJK en luister via JUKE






Meer Artikelen