De effecten van het natuurverschijnsel El Niño zijn de afgelopen veertig jaar heviger geworden. Dat blijkt uit een nieuwe studie naar koraal op de Galapagoseilanden. 

Volgens onderzoekers aan de University of Michigan is het duidelijk dat de jarenlange uitstoot van broeikasgassen de gevolgen van El Niño heeft versterkt. Dat baseren ze op de uitkomsten van hun onderzoek naar koraal op de Galapagoseilanden.

Omdat de chemische samenstelling van koraal wordt beïnvloedt door de temperatuur waarin het groeit, is het organisme een soort venster naar het verleden, net zoals jaarringen bij bomen dat zijn. En wat blijkt: de El Niño-effecten waren de afgelopen veertig jaar bijna 40 procent sterker dan in de periode voor de Industriële Revolutie. 

Warm water

El Niño is een natuurlijk weerfenomeen dat met enige regelmaat voorkomt. Het ontregelt met name in Noord- en Zuid-Amerika de weerpatronen, omdat het de passaatwind verzwakt. Deze sterke oostelijke wind brengt normaal gesproken warm water van Zuid-Amerika naar Australië. Maar als de wind stilvalt, stroomt het warme water naar het oosten, terug naar Zuid-Amerika, waardoor het zeewater daar opwarmt.

Hevige regen die normaal in Indonesië zou vallen, valt in een El Niño-jaar in het midden van de Stille Oceaan, waardoor ze in het westen juist krijgen te kampen met droogte. De grootste effecten van El Niño worden gevoeld in het tropische deel van de Stille Oceaan, maar wereldwijd kan het weer extremer worden. De vraag is volgens hoofdonderzoeker en hoogleraar Earth and Environmental Sciences Julia Cole van de University of Michigan niet of dat gaat gebeuren, maar hoe groot de impact gaat zijn.

Koraal

Om de patronen van El Niño uit het verleden in kaart te brengen, onderzocht Cole met haar collega’s de kern van dertien koralen. Het ging zowel om levende kolonies als rotsblokken van oeroud koraal van de Galapagoseilanden, een locatie waar het weerfenomeen sterk gevoeld wordt.

Koraal groeit 1 tot 2 centimeter per jaar door de afzetting van lagen calciumcarbonaat. De chemische samenstelling van deze lagen is een afspiegeling van de zeewatertemperatuur waarin het koraal groeide – de verhouding tussen de elementen strontium en calcium verandert bij een hogere of juist lagere temperatuur.

Ieder monster dat de onderzoekers verzamelden, stond gelijk aan minstens twintig jaar aan informatie. Naast het analyseren van de verhouding tussen strontium en calcium, deden de onderzoekers nog een zuurstofisotopenanalyse. Ook dat verhult iets over de temperatuurgeschiedenis. 

“We bleven data toevoegen en dachten dat het steeds gecompliceerder zou worden, maar dat was allesbehalve het geval”, zegt Cole. “Het verhaal is helder.” De laatste veertig tot vijftig jaar vonden sterke El Niño’s plaats, terwijl de periode daarvoor “een vrij consistent patroon van El Niño’s met een lage intensiteit” liet zien. 

Klimaatextremen

“We zien geen moment in het verleden waarin El Niño’s zo sterk waren als nu”, zegt . “En we laten zien dat de veranderingen in de kracht van El Niño samenhangen met de wereldwijde opwarming. Het is duidelijk dat de grote El Niño-gebeurtenissen van de laatste veertig jaar niet normaal zijn in de context van de afgelopen duizend jaar.” 

Volgens Cole laten de bevindingen zien dat de noodzaak er is om klimaatverandering tegen te gaan. “El Niño is een grote bron van klimaatextremen, dus als het fenomeen sterker wordt, worden de gevolgen groter”, aldus Cole. “We verwachten dan extremere klimaatverschijnselen, die de ecologische, infrastructurele en menselijke verliezen zullen versterken. Geen enkel land heeft de middelen om zich daar volledig tegen te beschermen. Dat is reden te meer om af te stappen van fossiele brandstoffen, de kern van het probleem.” 

Bron: Science, University of Michigan via EurekAlert!

Beeld: Julia Cole/University of Michigan

Duik in de wereld van wetenschap, technologie en ruimtevaart met KIJK! Ontdek de meest fascinerende achtergronden, baanbrekende ontwikkelingen en de spannendste verhalen uit de ruimte.

Wil jij niets missen én profiteren van een scherpe aanbieding? Word nu lid van KIJK en lees meer voor minder!

Ga naar de aanbieding!