Bij een meteorietinslag 6,3 miljoen jaar geleden ontstonden stukjes glas. Ze zijn weggeslingerd over een gebied dat meer dan 900 kilometer lang is.

De impact van een meteorietinslag kan zo heftig zijn dat gesteenten smelten en alle kanten op geslingerd worden. Daarbij ontstaan stukjes glas, die vervolgens neerdwarrelen op de gebutste aarde. Er waren wereldwijd vijf plaatsen bekend waar dit gebeurd is en nu komt er een zesde bij.

Voor het eerst zijn in Brazilië glasbolletjes gevonden die horen bij een meteorietinslag. Geologen van onder andere de Universidade Estadual de Campinas verzamelden er meer dan zeshonderd. De andere meteorieten landden in Noord-Amerika, Midden-Amerika, Centraal-Europa, Ivoorkust en Zuidoost-Azië.

De glasfragmenten worden tektieten genoemd. Specifiek gaven de Braziliaanse geologen hun vondst de naam geraisieten, omdat ze als eerste ontdekt zijn in de deelstaat Minas Gerais. Vervolgens bleken ze ook in andere Braziliaanse deelstaten te liggen.

Lees ook:

• Niet te onderschatten risico: exploderende asteroïden
• Meteoriet die het dak van een huis doorboorde is ouder dan de aarde

Grote klap

De geraisieten zijn gevonden in een gebied dat meer dan 900 kilometer lang is. De impact van de meteorietinslag bepaalt hoe ver de glasfragmenten vliegen, dus het moet een flinke optater geweest zijn. De tektieten hebben de vorm van bolletjes, schijfjes, druppels, staafjes en halters. 

De kleinste geraisieten wegen maar een gram. De grootste zijn vijf centimeter lang en wegen 85 gram. Het zijn zwarte stukjes glas, maar ze kunnen wat doorzichtig worden en verkleuren tot grijsgroen onder invloed van licht. Op het oppervlak zitten putjes, zoals op een golfbal. Die zijn ontstaan toen de glasdruppels door de lucht vlogen. Er ontsnapten gasbellen terwijl het materiaal afkoelde en stolde.

Droog glas

Om te achterhalen of het echt om tektieten gaat, zijn de vondsten chemisch geanalyseerd. De hoeveelheid siliciumdioxide is achterhaald, net als de gehaltes aan kalium- en natriumverbindingen en sporenelementen als chroom en nikkel. En de hoeveelheid water. Die bleek erg laag te zijn. Er bestaat ook vulkanisch glas, maar daar zit veel meer water in.

De geologen waren ook benieuwd wanneer de meteoriet insloeg. Daarvoor keken ze naar de verhouding waarin verschillende argonisotopen voorkomen: argon-40 kan vervallen tot argon-39. De datering wijst uit dat de inslag zo’n 6,3 miljoen jaar geleden was.

Een inslagkrater is niet gevonden. Dat is niet heel vreemd: van de nu zes grote strooivelden hebben er maar drie een aanwijsbare krater. De geologen zijn nu druk aan het rekenen hoe groot de meteoriet moet zijn geweest en met welke snelheid het gevaarte Brazilië binnen kwam denderen.

Bronnen: São Paulo Research Foundation, Geology

Beeld: Pixabay