De Amerikaanse vliegtuigenbouwer Hermeus heeft ambitie. Zijn Quarterhorse moet het inmiddels 50 jaar oude snelheidsrecord van de SR-71 Blackbird overtreffen.
Je zou verwachten dat het snelheidsrecord voor straalvliegtuigen nog niet zo heel lang staat. In de luchtvaart is de afgelopen tientallen jaren flink geïnnoveerd, dus daar was vast wel een toestel bij dat het record scherper heeft gesteld. Toch?
Toch niet. Het record staat al sinds 1976 op naam van de SR-71 Blackbird, een Amerikaans spionagetoestel waarvan er 32 werden gebouwd. Het toestel was ontwikkeld om hard en hoog – buiten bereik van vijandelijke jagers en luchtafweerraketten – over de Sovjet-Unie te vliegen en foto- en filmopnamen te maken van militair gezien interessante plekken. Op 28 juli zetten piloten Eldon W. Joersz en George T. Morgan Jr. het record met zo’n SR-71 op 3529,6 kilometer per uur (Mach 3,3). Maar een Amerikaans bedrijf vindt het hoog tijd om de Blackbird van de troon te stoten.
Lees ook:
- NASA’s stille supersonische vliegtuig X-59 QueSST maakt eerste testvlucht
- Elektrisch vliegtuigje dat met zonnepanelen zijn eigen stroom opwekt zet hoogterecord
Luchthappers
Even voor alle duidelijkheid: het gaat dus om het record voor vliegtuigen met een ‘luchtademende’ straalmotor. Anders kom je in de categorie raketvliegtuigen en dat record staat sinds 3 oktober 1967 met een top van 7274 kilometer per uur op naam van William J. Knight in een North American X-15.
Kwartpaard
Het bedrijf dat een gooi naar de prijzen doet, is Hermeus met de onbemande Quarterhorse Mark. In 2024 slaagde het eerste prototype, de Mk 0, voor de grondtests. Er werd toen nog niet gevlogen, het toestel had nog niet eens echte vleugels (zie foto hieronder).
In 2025 ging de opvolger, de Mk 1, wel de lucht in. Het was een korte testvlucht die nog niet gericht was op snelheid. Hermeus wilde vooral het opstijgen en landen testen.
Onlangs maakte het derde prototype, de Mk 2.1, zijn eerste vlucht (zie video hieronder). Het ontwerp van dit toestel bouwt voort op de ervaringen met de Mk 1. Hij is ongeveer even groot als een F-16 en wordt aangedreven door een Pratt & Whitney F100-motor. De Quarterhorse Mk 2.1 is daarmee bijna drie keer groter, vier keer zwaarder en significant sneller dan zijn voorloper. Volgens Hermeus is het een van de grootste onbemande vliegtuigen ooit gebouwd.
De volgende editie wordt de Mk 2.2, waarvan Hermeus verwacht dat het de geluidsbarrière zal doorbreken. Het bedrijf wil dan testen hoe alle autonome systemen functioneren op supersonische snelheden.
In onderstaande video zie je beelden van de eerste vlucht van Quarterhorse Mk 2.1.
Hypersoon
De Mk 3 zal uiteindelijk proberen de SR-71 van de troon te stoten. Het vliegtuig moet zelfs hypersonische snelheden gaan bereiken, oftewel minstens vijf keer sneller dan de geluidssnelheid (Mach 5).
Hypersonisch vliegen brengt overigens wel een probleem met zich mee. Om die snelheid te bereiken heb je een speciale ramjet- of scramjet-motor nodig, maar deze werken juist niet goed bij lage snelheden, zoals bij het opstijgen of landen. Hermeus lost dit probleem op met zijn Chimera-motor. Deze combineert een turbojet (voor lage snelheden) met een ramjet (voor hoge snelheden). De Mk 3 wordt het eerste toestel dat deze Chimera krijgt.
Een donker paard
Hermeus gebruikt de kennis die wordt opgedaan met de prototypes van de Quarterhorse voor de ontwikkeling van de Darkhorse. In tegenstelling tot de Quarterhorse moet dit toestel daadwerkelijk gebruikt gaan worden door de Amerikaanse luchtmacht. De Darkhorse moet bovendien voor langere periodes met Mach 5 kunnen vliegen.
Zulke snelheden brengen het onbemande toestel niet alleen in korte tijd naar de andere kant van de wereld, maar maken het ook moeilijker om uit de lucht geschoten te worden. Op de SR-71 zijn bijvoorbeeld honderden, misschien wel duizenden, afweerraketten afgevuurd. Toch is het spionagevliegtuig nooit getroffen. Dankzij zijn snelheid en de hoogte waarop de Blackbird opereerde, wist hij steeds te ontsnappen aan die projectielen.
