27 januari 2026 12:00
Hoe kan het dat de een gevloerd wordt door elke verkoudheid die rondgaat terwijl andere mensen niet ziek worden, of hooguit een beetje? Het antwoord zit in je neus.
Verkouden word je niet door zonder jas naar buiten te gaan. Je wordt verkouden doordat een ziekmaker, zoals een virus, je ziek maakt. Rhinovirussen zijn verantwoordelijk voor de meeste verkoudheden. Ze gaan over van mens op mens. Maar niet iedereen wordt even ziek na een besmetting. Hoe kan dat?
Hoe ziek je wordt, ligt niet alleen aan het virus, laat onderzoek van de Yale School of Medicine zien. Waar de een in bed belandt met een doos tissues en een thermometer, krijgt een ander hooguit een loopneus. Dat komt doordat niet elk lichaam op dezelfde manier reageert op een ziekmaker.
Lees ook:
Verkoudheidsvirussen proberen de cellen die onze neusholte bekleden binnen te dringen. Deze cellen zijn bepalend voor onze eerste afweer tegen de ziekteverwekkers. De onderzoekers maakten de bekleding van onze neusholte na in het lab. In hun weefselkweekjes lieten ze neuscellen groeien, die ook slijm aanmaakten.
Deze cellen besmetten de wetenschappers vervolgens met een rhinovirus. Ze hielden in de gaten welke cellen geïnfecteerd raakten en welke niet en welke afweergenen aan- of uitstonden. Ze monitorden hoeveel slijm de cellen aanmaakten, hoeveel virusdeeltjes er waren en welke cellen dood gingen.
In de celkweekjes konden de onderzoekers ook delen van de natuurlijke afweer platleggen. Een belangrijk systeem dat ze onder de loep namen, is de zogeheten interferonrespons. Wanneer het eiwit interferon zijn werk kon doen, raakte minder dan twee procent van de cellen besmet. Het voorkomt dat het virus zich verspreidt naar andere cellen.
Wanneer de interferonrespons niet goed werkt, moet het lichaam zwaarder geschut inzetten. Een ontstekingsreactie komt op gang. Het neusslijmvlies zwelt bijvoorbeeld op, wat een verstopte neus geeft. Of de aanmaak van slijm wordt opgeschroefd, met een hoop snot als gevolg. Ook koorts is een poging van ons lijf om ziekmakers onder de duim te krijgen.
Hoe het kan dat de interferonreactie niet bij iedereen even effectief is, weten we niet. Het onderzoek heeft ook een sterke link naar astma en andere ontstekingen aan de luchtwegen. Waar ooit het idee was dat astma te maken had met allergieën, weten we tegenwoordig dat de meeste klachten veroorzaakt worden door rhinovirussen.
De onderzoekers hopen dat het ontrafelen van de interferonrespons kan helpen om klachten te verlichten bij mensen met astma en andere luchtweginfecties. En een verbeterde reactie van interferon zou ook een hoop verkoudheidjes moeten verhelpen.
Bronnen: Yale School of Medicine, Cell Press Blue
Beeld: Renate Köppel/Pixabay
Duik in de wereld van wetenschap, technologie en ruimtevaart met KIJK! Ontdek de meest fascinerende achtergronden, baanbrekende ontwikkelingen en de spannendste verhalen uit de ruimte.
Wil jij niets missen én profiteren van een scherpe aanbieding? Word nu lid van KIJK en lees meer voor minder!
