Wetenschappers ontwikkelen oogdruppels met daarin een gemodificeerde bacterie die continu een ontstekingsremmer afgeeft.

Gebruik jij weleens oogdruppels? Dan weet je waarschijnlijk dat het geen pretje is. In Nederland maken jaarlijks ongeveer 1,8 miljoen mensen gebruik van oogmedicatie in de vorm van druppels. Bijvoorbeeld bij hoornvliesbeschadiging, chronische oogontsteking of droge ogen.

Voor hen is er nu voorzichtige hoop: een onderzoeksteam van de University of Pittsburgh komt namelijk met een oogdruppel die je maar één keer hoeft toe te dienen. Een speciaal aangepaste microbe doet daarna de rest. De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in Cell Reports.

Lees ook:

• ‘Oogdruppels kunnen de leesbril vervangen’
• Vijf futuristische medische behandelingen
• Zachte lenzen meten oogaandoeningen

Goedaardige bacterie

Het probleem met huidige druppels is dat tranen het medicijn snel wegwassen. Het is vaak dweilen met de kraan open, waardoor patiënten soms elk uur moeten druppelen. Oogarts Anthony St. Leger en zijn collega’s zochten een blijvende oplossing.

Zij richtten zich op de goedaardige bacterie Corynebacterium mastitidis. Deze microbe zit van nature op onze huid en onder het ooglid. De onderzoekers pasten de bacterie genetisch zo aan dat deze continu een specifiek cytokine aanmaakt: interleukine-10 (IL10).

Dit signaalmolecuul van het immuunsysteem bindt aan ontstekingsmoleculen en remt deze af, wat de wondgenezing aanzienlijk versnelt.

Wondgenezing

Vervolgens stopten St. Leger en het team C. mastitidis in oogdruppels en dienden ze die toe aan muizen met beschadigd hoornvlies. De proef bleek een succes: de wondjes van de dieren genazen een stuk sneller dan de wondjes van muizen die oogdruppels kregen met niet-gemodificeerd C. mastitidis-bacteriën of gewoonweg een zoutoplossing.

Bij een tweede experiment gebruikten de onderzoekers muizen waarvan ze het gen voor de ontvanger van IL10 (waaraan de cytokine bindt) hadden ‘uitgezet’. Daardoor kon IL10 zijn werk niet meer doen.

En inderdaad: bij deze dieren deden de oogdruppels met gemodificeerde microben niets. Dit resultaat bevestigt volgens St. Leger en collega’s dat het cytokine IL10 inderdaad de sleutel tot wondgenezing is.

Een ‘uitknop’ maken

Ten slotte probeerde het team de oogdruppels ook nog uit op menselijke hoornvliescellen in een labschaaltje. Ook hier bleken ze de ontsteking te remmen, wat bevorderlijk is voor het genezingsproces.

Toch duurt het nog even voordat je deze druppels bij de apotheek kunt halen. De belangrijkste volgende stap is het inbouwen van een ‘uitknop’: een veilige manier om de bacteriën weer uit te schakelen zodra de genezing voltooid is.

Als dat eenmaal is gelukt, kan de techniek ook worden ingezet voor andere oogziekten door de bacterie simpelweg te herprogrammeren, zodat die bijvoorbeeld andere cytokinen aanmaakt.

Bronnen: Cell Reports, University of Pittburgh via EurekAlert!

Beeld: AI-gegenereerd

Ben je geïnteresseerd in de wereld van wetenschap & technologie en wil je hier graag meer over lezen? Word dan lid van KIJK!