Om je werkweek goed te starten, elke maandag een tof wetenschappelijk of technisch beeld op onze site. Deze keer: bijen die hun eigen parfum maken.

Ga je op date, dan doe je waarschijnlijk een lekker luchtje op. Mannelijke orchideebijen doen dat ook, en ze stellen hun parfum bovendien zelf samen.

Orchideebijen vormen een grote groep bijensoorten (Euglossini) die veelal een metaalachtige groene of blauwe glans hebben. Mannetjes hebben speciale borstels op hun voorpoten waarmee ze vluchtige en geurige moleculen kunnen verzamelen. Vervolgens vegen ze die borstels langs kammen op hun middelste poten. Die kammen schrapen ze ten slotte tegen hun achterpoten, waaraan een zak zit waarin ze de geuren bewaren. Om indruk te maken op een vrouwtje openen ze de zakken en smeren ze met hun poten de verzamelde geuren over hun lichaam.

Lees ook:

• Nieuw ‘superfood’ kan bijensterfte drastisch verminderen
• Prehistorische bijennesten ontdekt in fossiele botten

Twijfelachtige geuren

De meeste geuren pikken ze op bij de bloemen van orchideeën. Tijdens hun bezoekjes blijft er stuifmeel aan hun vacht plakken, waarmee ze vervolgens andere bloemen bestuiven. Omdat sommige orchideeën vanwege hun geur toch wel worden bezocht, investeren ze vaak (bijna) geen energie meer in het maken van nectar – het suikerrijke goedje waar bloemen normaal bestuivers mee lokken.

De bijen verzamelen overigens niet alleen orchideegeuren; de geuren van andere bloemen mogen ook in de mix. Tot zover zijn het ingrediënten die wellicht ook in onze parfums zouden kunnen zitten, maar de bijen vegen ook twijfelachtigere geuren op, zoals die van rottende planten- en dierenresten, schimmels en uitwerpselen.

Bijen staan bekend om hun grote kolonies, maar er zijn ook erg veel soorten die het leven grotendeels alleen doorbrengen – zogeheten solitaire bijen. Orchideebijen zijn daar een voorbeeld van; de meeste soorten komen alleen tijdens het broedseizoen samen om te paren. De mannetjes doen er dus alles aan om op dat cruciale moment zo aantrekkelijk mogelijk te ruiken.

Bronnen: Nature, Current Biology