Bij voetbalwedstrijden wordt steeds meer technologie gebruikt om de wedstrijden zo eerlijk mogelijk te laten verlopen. Zo zit er bij het WK in Canada, Mexico en de Verenigde Staten een sensor in de voetbal. Hoe werkt die?
Het is de op een na snelste goal van een wisselspeler op het WK ooit. De Zweed Mattias Svanberg mocht op 15 juni tijdens de wedstrijd tegen Tunesië in de 84ste minuut het veld op en scoorde al na 18 seconden. (Het record staat op de naam van Uruguayaan Richard Morales, hij scoorde in 2002 tijdens een wedstrijd tegen Senegal al na 16 seconden.)
Het doelpunt van Svanberg werd aanvankelijk afgekeurd. De reden: hij stond buitenspel. Maar de VAR draaide die beslissing terug. De scheidsrechter en grensrechters hadden niet gezien dat teamgenoot Alexander Isak de bal heel licht had aangeraakt, waardoor Svanberg toch niet buitenspel stond. Dankzij een sensor in de bal, kon de VAR dat wel zien. Hierdoor won Zweden uiteindelijk met 5-1.
De voetballen op het WK zijn ontwikkeld door Adidas en bevatten zogeheten Connected Ball Technology. In de zijkant van de ballen zit een inertial measuring unit (IMU). Deze sensor meet de oriëntatie en bewegingen van de bal. De technologie, die ook in je telefoon zit, kan een klein tikje tegen de bal al registreren. De verzamelde data worden 500 keer per seconde naar de VAR gestuurd en voor een groot deel geanalyseerd door kunstmatige intelligentie.
Tijdens de herhaling van het doelpunt van Svanberg verscheen er een grafiekje in beeld dat leek op een hartslagmonitor (zie foto hieronder). Een vlakke groene lijn vertoonde ineens een piek: bewijs dat de bal een beweging had geregistreerd. Isak (met rugnummer 9) had de bal dus aangeraakt.
Lees ook:
- Veelvuldig koppen verandert je breinstructuur en hersenprestaties
- Wat is dat toch met die ‘hammies’ van voetballers?
Niet de eerste keer
Het is niet de eerste keer dat Connected Ball Technology wordt gebruikt. Bij het WK van 2022 bewees de technologie dat de Portugees Cristiano Ronaldo toch geen kopbal maakte, de bal vloog vlak over zijn hoofd maar raakte hem niet. De goal kwam daardoor op de naam van zijn teamgenoot Bruno Fernandes te staan. En tijdens het EK van 2024 onthulde de sensor dat de Belgische aanvaller Loïs Openda de bal met zijn hand licht had aangeraakt. Daardoor keurde de VAR de goal van Romelu Lukaku, aan wie hij de bal toespeelde, af.
De Connected Ball Technology wordt niet alleen gebruikt om de wedstrijden op het WK zo eerlijk mogelijk te laten verlopen. De sensor meet ook gegevens zoals de snelheid van de bal, de baan die de bal aflegt en het balbezit. Leuk voor de toeschouwers, maar ook voor tactische analyses na de wedstrijd.
De connected ballen moeten af en toe worden opgeladen, dat gaat draadloos.
Heeft Connected Ball Technology geen effect op de bewegingen van de bal?
Nee, bijna niet. De sensor weegt slechts een paar gram, dat valt erg mee in een wedstrijdbal die tussen de 410 en 450 gram weegt. Bovendien zitten er drie contragewichten in de bal die voorkomen dat er een asymmetrische gewichtsverdeling is. Dat is overigens anders dan in de voetballen van het WK van 2022 en het EK van 2024, daar zat de IMU precies in het midden (dus niet in de zijkant) en waren contragewichten niet nodig.
Combineren met andere technologie
De Connected Ball Technology is bij lange na niet de enige technologie bij het WK. Zo hangen er gespecialiseerde camera’s in het stadion die tientallen plekken op het lichaam van elke speler volgen. Ook hier helpt kunstmatige intelligentie om al die data zo snel mogelijk te analyseren. Deze gegevens worden gecombineerd met die van de bal om bijvoorbeeld uitsluitsel te geven over buitenspelsituaties, zoals bij Svanberg.