Berberapen in Gibraltar eten het junkfood van toeristen. Dat veroorzaakt buikklachten. Daarom zijn ze ook aarde gaan eten.
De enige wilde apen in Europa leven in Gibraltar, een Brits overzees gebied in het zuiden van Spanje. Het gaat om zo’n 230 berberapen (een makaaksoort). Wetenschappers hebben nu ontdekt dat de dieren regelmatig aan geofagie doen: het opzettelijk eten van aarde, zoals klei of zand. Opvallend, want wilde berberapen in Noord-Afrika doen dat zelden.
De onderzoekers hebben verschillende troepen berberapen in Gibraltar geobserveerd en bijgehouden hoe vaak ze aan geofagie deden. Het viel hen op dat de apen die vaker in contact kwamen met toeristen veel meer aarde aten en dat het gedrag tijdens het vakantieseizoen sterk toenam.
De wetenschappers vermoeden dat berberapen die veel junkfood van toeristen eten – zoals chocolade, koekjes, chips en ijs – last krijgen van hun buik. Het eten van aarde zou die klachten verlichten. Ze schrijven erover in het vakblad Scientific Reports.
Lees ook:
Beschermende barrière
Hoewel het voeden van de apen in Gibraltar verboden is, gebeurt het toch. En de dieren weten ook geregeld eten van toeristen te jatten. Uit de observaties van de onderzoekers bleek dat in de zomer bijna 20 procent van het dieet van de apen bestond uit junkfood van vakantiegangers.
“Het voedsel dat toeristen meebrengen, bevat extreem veel calorieën, suiker, zout en zuivel”, zegt hoofdonderzoeker Sylvain Lemoine in een persbericht. “Dit staat in schril contrast met het voedsel dat deze soort normaal gesproken eet, zoals kruiden, bladeren, zaden en af en toe een insect.”
“We denken dat de berberapen aarde zijn gaan eten om hun spijsverteringsstelsel te beschermen tegen de energierijke, vezelarme samenstelling van deze snacks, waarvan is aangetoond dat ze bij sommige primaten maagklachten veroorzaken”, aldus Lemoine.
“Niet-menselijke primaten worden na het spenen bovendien lactose-intolerant. Zuivelproducten veroorzaken dus spijsverteringsproblemen bij apen. IJs is erg populair bij toeristen in Gibraltar, en dus ook bij de berberapen daar.”
“De ingeslikte aarde vormt een barrière in het spijsverteringskanaal, waardoor de opname van schadelijke stoffen wordt beperkt”, legt Lemoine uit. “Dit kan maag- en darmklachten verlichten, variërend van misselijkheid tot diarree.”
Het eten van junkfood verstoort bovendien de samenstelling van het darmmicrobioom. Door aarde te eten, krijgen de apen weer nuttige bacteriën in hun darmen. De aarde kan daarnaast mineralen bevatten die ontbreken in het menselijke voedsel.
Het is niet voor het eerst dat onderzoekers een link leggen tussen geofagie en junkfood. Makaken in Kam Shan Country Park in Hong Kong krijgen enorm veel ongezond eten van bezoekers. Deze apen eten nog meer aarde dan die in Gibraltar.
Traditie
De onderzoekers denken dat de apen het geofagie-gedrag van elkaar leren, want verschillende troepen hebben hun eigen voorkeuren voor het type aarde. Ze spreken zelfs van een dierlijke traditie of cultuur.
De meeste berberapen hadden een duidelijke voorkeur voor terra rossa, rode klei die veel voorkomt in Gibraltar. In zo’n 83 procent van de geobserveerde gevallen van geofagie aten de apen deze klei.
In onderstaande video zie je hoe een volwassen vrouwtjesaap terra rossa eet.
Eén apentroep verkoos echter aarde die was verzadigd met teer. Ze haalden dit uit kuilen in asfaltwegen. In 70 procent van de gevallen aten ze deze aarde, terwijl terra rossa in hun leefgebied gewoon aanwezig was.
Volgens de onderzoekers laten deze sterke voorkeuren zien dat er lokale tradities zijn ontstaan in de verschillende apentroepen.
Bronnen: Scientific Reports, University of Cambridge via EurekAlert!