Zijn dieren met een fysieke handicap of verwonding verloren? Niet altijd. Sommige vinden manieren om zichzelf op te lappen, zoals papegaai Bruce. Hij is zelfs de baas van zijn groep.
In het Willowbank Wildlife Reserve in Nieuw-Zeeland leeft Bruce, een kea (papegaaiachtige) die de bovenste helft van zijn bek mist. Hij haalde in 2021 al de wetenschappelijke vakbladen omdat hij keitjes gebruikt om zichzelf te verzorgen. Gereedschapsgebruik was in deze vogelsoort nog niet eerder vastgelegd. Nu hebben onderzoekers van de Universiteit van Canterbury in Nieuw-Zeeland nog iets ontdekt over de gehandicapte papegaai: met zijn halve snavel weet hij anderen te domineren.
Lees ook:
- Liefde maakt blind: deze vogel ziet tijdens de baltsperiode een stuk minder
- Wilde kaketoes hebben uitgevogeld hoe ze kunnen drinken uit waterfonteintjes
Bruce heeft unieke vechttechniek
Kea’s staan erom bekend met elkaar te ‘schermen’. Ze gebruiken hun snavels om elkaar te slaan in een gevecht. Je zou verwachten dat Bruce met zijn halve snavel dan in het nadeel is, maar het tegenovergestelde is waar. De onderzoekers observeerden 162 agressieve interacties tussen de mannetjes van de groep. In 36 daarvan was Bruce een van de vechters en hij kwam altijd als winnaar uit de bus.
“Bruce is het alfamannetje van zijn groep”, zegt onderzoeker Alexander Grabham van de Universiteit van Canterbury. “Hij heeft die status helemaal zelf bereikt door een nieuwe vechttechniek te ontwikkelen: een steekaanval met zijn ontblote ondersnavel. De kea’s met intacte snavels kunnen deze techniek niet nabootsen.”
De steekaanval is het paradepaardje van Bruce. Hij prikt veel vaker dan andere kea’s zijn snavel in zijn tegenstander. Hij weet ook verschillende lichaamsdelen te raken. Ondanks – of eigenlijk dankzij – zijn halve snavel is Bruce’s schermtechniek ontzettend effectief.
Steekaanval verdrijft tegenstander
De onderzoekers beschrijven gedetailleerd hoe Bruce zijn snavel in de strijd gooit. Voor een aanval op korte afstand strekt hij zijn nek uit. Hij komt ook rennend en springend op zijn tegenstander af en slingert dan met zijn snavel. In maar liefst 73 procent van de gevallen weet hij met zijn steekaanval een tegenstander direct te verdrijven.
Zijn succes op het slagveld levert Bruce meerdere gezondheidsvoordelen op. Uit zijn hormoonspiegel blijkt dat hij het minste stress ervaart van alle kea’s in zijn groep. Hij heeft ook het eerste recht op het betreden van de voedselplekken. Daarnaast is hij het enige mannetje in de groep dat door andere mannetjes wordt verzorgd, inclusief het schoonmaken van zijn bek.
Laat een dier het zelf uitzoeken
Het onderzoek laat niet alleen zien hoe intelligent de kea is, maar ook hoe flexibel deze papegaaiachtige is in het aanpassen van zijn gedrag. “Bruce laat ons zien dat je door het ontwikkelen van nieuw gedrag een fysieke beperking kunt omzeilen”, zegt Grabham. “Dat geldt in ieder geval voor soorten die de cognitieve flexibiliteit hebben om nieuwe oplossingen te bedenken.”
Volgens Grabham werpt het gedrag van Bruce ook de vraag op in hoeverre we dieren moeten helpen als ze een beperking hebben. “Als een gehandicapt dier heel succesvol kan worden door nieuw gedrag te ontwikkelen, dan kunnen goedbedoelde interventies zoals protheses niet altijd hun levenskwaliteit verbeteren. Soms is een dier beter af zonder hulp.”
Bronnen: EurekAlert!, Current Biology