Op het eiland Golem Grad belagen mannelijke schildpadden de vrouwtjes zo agressief dat ze van de hoge kliffen vallen en sterven.

Nergens ter wereld gaat het, op het eerste gezicht, zo goed met een populatie wilde landschildpadden: op het eilandje Golem Grad leven er vijftig Griekse landschildpadden per hectare. Toch zijn de dieren druk bezig uit te sterven. Dat komt door hun eigen gedrag. Het losgeslagen gedrag van de mannetjes om precies te zijn.

Het eiland Golem Grad is ongeveer 600 bij 350 meter groot. Het ligt in een meer op de grens van Albanië, Griekenland en Noord-Macedonië. Het is bebost zodat de schildpadden die er leven genoeg te eten hebben en het eiland is omgeven door hoge kliffen. Er wonen geen mensen en andere roofdieren zijn er niet zodat de dieren geen natuurlijke vijanden hebben. Het klinkt paradijselijk, maar hun ergste vijand zijn de schildpadden zelf.

Tegenover de zevenhonderd mannelijke schildpadden op het kleine eiland staan slechts veertig vrouwtjes. Voor elk vruchtbaar vrouwtje lopen er zelfs meer dan honderd mannetjes rond. Biologen van de Macedonian Ecological Society schrijven dat het aantal mannetjes en vrouwtjes dat geboren wordt wel in evenwicht is. De populatie raakt pas later uit balans. Dat komt door de seksuele aandrang van de mannetjes.

Lees ook:

• Schildpadden worden enorm oud, toch blijken ze amper kanker te krijgen
• De fitzroyschildpad ademt via zijn achterwerk

Vrouwtjes kunnen niet eten

De mannetjes vormen groepen van drie tot acht dieren en achtervolgen de vrouwtjes de hele dag. De vrouwtjes kunnen daardoor niet genoeg eten. Ze wegen nauwelijks meer dan anderhalve kilo. In een gezonde populatie van Griekse landschildpadden een paar kilometer verderop wegen de vrouwtjes ruim 2,5 kilo. Ze zijn gemiddeld groter dan de mannetjes. Er zijn daar iets meer vrouwtjes dan mannetjes en de dames kunnen de heren effectief afschudden als ze geen zin hebben in gedoe aan hun lijf. 

Op Golem Grad lukt dat niet. Wanneer de mannetjes willen paren, botsen ze met hun schild tegen de vrouwtjes. Ze bijten in haar poten en proberen op haar te klimmen. Aan hun staart hebben de dieren een vernijnige stekel waarmee ze zichzelf vast kunnen houden. Op Golem Grad grijpen de mannetjes hardhandig de geslachtsdelen van de vrouwtjes en veroorzaken zo verwondingen.

Van de rotsen geduwd

De biologen houden de schildpaddenpopulatie op het eiland al zestien jaar in de gaten en tellen steeds minder vrouwtjes. Het seksuele geweld gaat zo ver dat ze soms naar de rand van de kliffen gedreven worden en er overheen kukelen, waarna ze overlijden. Een op de vijf vrouwtjes sterft op die manier. 

De hitsige mannetjes bestijgen intussen ook elkaar. Ze hebben seks met stenen en met schildpadden die al overleden zijn en ze belagen vrouwtjes die nog niet geslachtsrijp zijn. Het duurt vijftien jaar voordat Griekse landschildpadden eieren leggen, maar veel jonge dames zijn voor die tijd al overleden.

Als de heren zo doorgaan, sterft het laatste vrouwtje rond 2083, zo berekenden de biologen. De mannetjes kunnen tachtig jaar oud worden en daarna is het gedaan met de gewelddadige schildpadden van Golem Grad.

Bronnen: The Conversation, Ecology Letters

Beelden: Xavier Bonnet