NASA gooit het Artemis-programma om. Tijdens Artemis III landen astronauten toch nog niet op de maan.

De Verenigde Staten willen voor het eerst in ruim vijftig jaar weer astronauten op de maan zetten. Maar het zogeheten Artemis-programma loopt niet zo soepel als de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA had gehoopt. NASA gooit de planning van het programma nu ook flink om.

Lees ook:

• Zonlicht gaat Artemis-astronauten flink dwarszitten
• Astronauten in stijl naar de maan dankzij Prada-ruimtepakken

Vertraging Artemis II

De eerste missie binnen het Artemis-programma vond plaats in 2022. Een 98-meter hoge SLS-raket (Space Launch System) bracht het onbemande Orion-ruimtevaartuig naar de ruimte, waar het vervolgens een rondje om de maan vloog en terugkeerde naar de aarde. Hoewel enkele technische gebreken werden ontdekt, bestempelde NASA deze testvlucht als een succes.

In de komende weken vertrekt de tweede missie. Deze zal erg lijken op Artemis I, maar ditmaal zit er een vierkoppige bemanning in het Orion-ruimtevaartuig. De astronauten zullen nog geen landing maken, maar tijdens de 10-daagse missie reizen ze wel verder de ruimte in dan ooit is gedaan.

Na heel wat vertragingen had Artemis II op 7 februari dan eindelijk moeten vertrekken. Maar tijdens tests in de dagen voorafgaand aan de lancering ontdekte NASA enkele problemen met de SLS-raket, waaronder een lek in een tank met vloeibaar waterstof. De lancering werd uitgesteld naar maart.

Tijdens nieuwe tests leken alle problemen verholpen en de astronauten maakten zich opnieuw klaar voor vertrek. Maar uiteindelijk werd toch nog een nieuw probleem ontdekt. Vloeibaar helium, dat nodig is om de brandstoftanks op de juiste druk te houden, stroomde niet goed. Daarop volgde weer uitstel. Het eerstvolgende mogelijke lanceermoment is volgens NASA nu op 1 april.

Artemis III landt niet meer op de maan

De derde missie stond gepland voor 2028. Al jaren is het de bedoeling dat astronauten dan wél voet zetten op de maan, inclusief de eerste vrouw en de eerste zwarte man. Maar NASA gooit de planning nu om.

Tijdens Artemis III landen astronauten daardoor niet meer op de maan. In plaats daarvan vliegen ze naar een baan rond de aarde. Daar zal het Orion-ruimtevaartuig koppelen aan de maanlander van het commerciële bedrijf Blue Origin en/of die van SpaceX. Het idee is namelijk dat tijdens toekomstige missies Orion bij de maan koppelt aan een lander die de astronauten naar het oppervlak brengt, en later ook weer terug naar Orion. NASA wil die techniek nu eerst dichter bij huis testen.

Tijdens de aangepaste Artemis III-missie worden onder andere ook de communicatiesystemen, voorstuwingssystemen en de nieuwe ruimtepakken getest. De missie wordt bovendien naar voren gehaald en moet al in 2027 plaatsvinden. Het is overigens nog onzeker of dit daadwerkelijk gaat lukken, want beide maanlanders zijn nog volop in ontwikkeling.

Tijdens Artemis IV, die nu gepland staat voor 2028, moeten astronauten wel daadwerkelijk landen op de maan. Latere missies moeten zelfs leiden tot een ruimtestation rond de maan en een basis op het maanoppervlak.

Race met China

De Verenigde Staten voelen de hete adem van China in hun nek. Dat land verwacht in 2030 astronauten op de maan te kunnen zetten. NASA heeft dus enigszins haast. “Nu de geloofwaardige concurrentie van onze grootste geopolitieke tegenstander met de dag toeneemt, moeten we sneller handelen, vertragingen elimineren en onze doelstellingen halen”, zei NASA-baas Jared Isaacman tijdens een persconferentie.

Isaacman wil dat bereiken door de frequentie van de vluchten op te schalen. Hij wil dat er ongeveer elke tien maanden een nieuwe missie van start gaat. Hierdoor zijn de sprongen in de hoeveelheid technologische innovaties per missie kleiner en wordt er geen onnodig risico genomen.

Volgens Isaacman is het ook nodig om de aanpak te standaardiseren. Volgens de oude plannen kregen de ruimtevaartuigen voor de verschillende missies allemaal net iets andere configuraties. Dat maakte het Artemis-programma onnodig complex, aldus de NASA-baas. “Door de vaartuigen te standaardiseren, het aantal vluchten te verhogen en doelstellingen op een logische, gefaseerde manier te realiseren, hebben we in 1969 het bijna onmogelijke bereikt (de eerste maanlanding binnen het Apollo-programma, red.) en zo zullen we dat nu opnieuw doen.”

Bron: NASA