Wordt ons heelal straks langzaam verscheurd?

kijkmagazine

2016-11-16 16:00:30

big rip

Als het heelal in de verre toekomst volledig uit elkaar wordt getrokken, zou dat weleens geen abrupt eind, maar een oneindig lange martelgang kunnen blijken.

Hoewel we allemaal lang en breed onder de groene zoden zullen liggen als het gebeurt, blijft het toch een intrigerende vraag: hoe komt ons universum aan zijn eind? Het standaardscenario is op het moment dat alles in het heelal verder en verder uit elkaar drijft, totdat er een koude leegte overblijft: de Big Freeze. Een gewelddadiger alternatief is de Big Rip, waarbij alles in ons universum uit elkaar wordt gescheurd.

Portugese en Spaanse wetenschappers hebben nu drie Big Rip-varianten met elkaar vergeleken en concluderen dat een zogenoemde Little Rip het waarschijnlijkst is. Dat wil zeggen: ja, alles in het heelal wordt uit elkaar gescheurd – maar dat gebeurt dan wel uitgesmeerd over een heel lange periode.

Broertje van de Big Rip

Dat ons heelal uitdijt, is al decennialang een algemeen geaccepteerd gegeven. Maar in 1998 werd ontdekt dat die uitdijing versnelt. Alle sterrenstelsels bewegen nu ten gevolge van de zogenoemde donkere energie harder van elkaar vandaan dan enkele miljarden jaren geleden, een verschijnsel dat aan de zogenoemde donkere energie wordt geweten. Gevolg hiervan is dat het heelal waarschijnlijk nooit meer ineen zal storten (een Big Crunch), maar in plaats daarvan tot in het oneindige blijft uitdijen (de genoemde Big Freeze).

Tenminste, als het getalletje dat die versnelde uitdijing bepaalt constant is. Daar gaan we wel van uit – wat heet, we noemen het zelfs de kosmologische constante – maar misschien klopt die aanname niet. Het zou op zich kunnen dat de kosmologische constante in werkelijkheid steeds groter wordt. En dat leidt tot een Big Rip: alles in het heelal, van sterrenstelsels tot atomen, wordt op een bepaald moment in de toekomst uit elkaar gescheurd. En dat zou zelfs al over 2,8 miljard jaar kunnen gebeuren, zo claimden Portugese onderzoekers eerder dit jaar.

big rip

Maar een Big Rip is niet de enige mogelijkheid. Het kan ook zo zijn dat het uit elkaar trekken van het heelal zich tergend langzaam voltrekt. Dan hebben we te maken met wat kosmologen een Little Rip hebben gedoopt – een proces dat pas oneindig ver in de toekomst helemaal zal zijn voltooid. In 2015 kwamen we