Geluiden die zo laag zijn dat we ze niet horen, kunnen ons een vervelend gevoel geven. Dat kan verklaren waarom we ons onprettig voelen in oude gebouwen.

Aardbevingen, vulkaanuitbarstingen, lawines, storm: bij veel natuurrampen komen geluiden vrij die zo laag zijn dat mensen ze niet kunnen horen, maar sommige dieren reageren er wel op. Ook mensen blijken gevoelig voor infrageluid.

Mensen kunnen geen tonen horen die lager zijn dan twintig Hertz. Dat wil niet zeggen dat het geluid niets met ons doet. Onderzoekers van MacEwan University lieten proefpersonen luisteren naar meditatiemuziek of naar horrorgeluiden. Intussen speelden ze bij de helft van de deelnemers een toon van achttien hertz af, uit een speaker die de deelnemers niet konden zien. De wetenschappers wilden weten wat voor effect het afspelen van het infrageluid had.

Lees ook:

• De kleur van een concertzaal beïnvloedt hoe je het geluid ervaart
• Kun je doodgaan door een hard geluid?

Weg van laag geluid

Uit eerdere studies was bekend dat sommige dieren de benen nemen wanneer ze tonen horen tussen vijftien en twintig Hertz. De proefpersonen wisten na afloop van de luistersessie niet aan te geven of ze blootgesteld waren aan infrageluid. Zoals verwacht hoorden ze het niet. Toch blijken ze wel gevoelig. Zo noemden de deelnemers waarbij de lage toon aan stond de muziek die ze gehoord hadden minder opbeurend. 

Daarnaast zaten proefpersonen die waren blootgesteld aan de lage toon minder lekker in hun vel. Ze voelden zich minder blij en meer geïrriteerd. De wetenschappers namen ook speekselmonsters af voor het begin van de luistersessie en na afloop. Bij deelnemers waarbij het infrageluid aan had gestaan, zagen de onderzoekers meer cortisol in het speeksel, een stresshormoon. Het laat zien dat ons lichaam reageert op tonen die we niet kunnen horen.

Vervelend verkeer

Hoewel de studie met 36 deelnemers geen heel groot onderzoek is, wijst het er volgens de wetenschappers op dat lage geluiden die we niet horen wel iets met ons doen, zowel mentaal als lichamelijk. Langsrazend verkeer produceert ook infrageluid, net als ventilatiesystemen, airconditioning en andere machines. Zo kunnen die bronnen ervoor zorgen dat we ons niet op ons gemak voelen. 

Het onderzoek kan ook laten zien waarom ons op sommige plekken een ongemakkelijk gevoel bekruipt, voegen de wetenschappers toe. Waar mensen nogal eens geloven dat het spookt in oude gebouwen, is het volgens de onderzoekers waarschijnlijker dat er lage geluiden rondhangen in plaats van geesten. De onhoorbare tonen kunnen behalve uit installaties bijvoorbeeld ook uit oude leidingen komen.

In het dagelijks leven worden we blootgesteld aan een cocktail van geluiden. De wetenschappers willen dan ook vervolgonderzoek doen met meer proefpersonen en met meer geluiden. 

Bron: Frontiers in Behavioral Neuroscience

Beeld: Erik Müller/Unsplash