Dat de oudst bekende inwoners van West-Europa kinderen opaten, wisten we al. Nieuw onderzoek laat zien dat ook volwassenen werden opgepeuzeld.

Zo’n 850.000 jaar geleden liep Homo antecessor rond in Europa. In het noorden van Spanje worden sinds 1994 fossielen van deze vroege mensachtige gevonden. Recente opgravingen brachten bijzondere vondsten naar boven: botten van volwassenen met daarop snijsporen. 

De snijsporen wijzen erop dat de oudst bekende inwoners van West-Europa kannibalen waren. Dat was al langer bekend. Dezelfde vindplaats, Gran Dolina, leverde al eerder botten op van prooidieren en van mensen met daarop sporen van hak- en snijwerk. En zelfs bijtsporen, wat erop wijst dat ook menselijke botten zijn afgekloven.

Lees ook:

• Scheenbeen met snijsporen mogelijk oudste bewijs kannibalisme
• Rondworm kweekt enorme mond om familie op te eten

Onthoofde peuter

Bijzonder is dat H. antecessor tot nog toe vooral een kindermenu had. Zo ontdekten archeologen van het Catalaanse onderzoeksinstituut IPHES in de zomer van 2025 de nekwervel van een twee- tot vierjarig kind. Daaraan was te zien dat het hoofd van de peuter of kleuter zorgvuldig losgesneden was van de nek. Ook andere resten van kinderen wezen erop dat ze opgegeten zijn.

Nu maken de onderzoekers de vondst van 24 nieuwe fossielen bekend. Een fijne bijkomstigheid is dat er ook volwassenen bij zitten. Die worden minder vaak gevonden op deze locatie. Mogelijk zijn het zes verschillende individuen. Ook de volwassenen zijn opgegeten, zo laten hun botten zien.

Waarom de vroege mensen hun soortgenoten opaten, is voer voor discussie. Een van de verklaringen is dat het een slimme zet is om kinderen van vijandige groepen op te eten. Ze zijn mogelijk ook makkelijker te vangen dan volwassenen. Maar nu zijn er dus die volwassenen die ook opgegeten zijn.

Hapklare maaltijd

Sporen van rituelen zijn niet aangetroffen, zodat het hakken en snijden voor zover bekend niet onderdeel is van een doodsritueel. Het zou ook nog kunnen dat overledenen simpelweg een eenvoudige maaltijd vormen. Vooral kinderen gaan vaak dood en die doden zijn er toch al, dan kun je ze net zo goed opeten. Je hoeft er in ieder geval niet met een speer achteraan te rennen.

Behalve menselijke resten zijn ook stenen werktuigen opgegraven en botten van verschillende dieren. Herten, runderen en paarden bijvoorbeeld, maar ook bevers, hyena’s en neushoorns.

Bronnen: IPHES