Duizenden jaren geleden hebben mensen hun DNA achtergelaten op grotschilderingen. En dat vinden wetenschappers nu voor het eerst terug.
Mensen maken al minstens tienduizenden jaren grotschilderingen. Daarbij lieten ze hun DNA onbewust achter op de grotwand. Wetenschappers zijn er nu voor het eerst in geslaagd om dat genetische materiaal te verzamelen en analyseren. Dat melden ze in het vakblad Nature Communications.
Lees ook:
- Archeologen ontdekken oudste grotschildering ooit
- Rotskunst van koeien wijst erop dat de Sahara ooit groen was
Grot in Portugal
Vroege mensen maakten grotschilderingen vaak door pigment op grotwanden te spugen of smeren. Hierdoor kwam er ook DNA op de grotwand terecht. Omdat de technieken om oud genetisch materiaal te verzamelen en analyseren erg geavanceerd zijn geworden, wilden de onderzoekers kijken of ze dat oude DNA nog steeds konden aantreffen op de prehistorische kunstwerken.
Ze verzamelden monsters van 24 grotschilderingen uit elf grotten op het Iberische Schiereiland. In een van de grotten, de Gruta do Escoural in Portugal, vonden ze duizenden jaren oud DNA op een grotschildering. Tot hun verbazing troffen ze in de Cueva El Covarón in Spanje ook DNA aan op een grotwand zonder schilderingen.
In de meeste monsters troffen de onderzoekers naast menselijk DNA ook dierlijk DNA aan. Dit suggereert dat het genetische materiaal op een indirecte manier op de grotwand terecht is gekomen, bijvoorbeeld via stof of water. Maar twee monsters bevatten alleen menselijk DNA. Dat betekent volgens de onderzoekers dat het er via direct contact met de wand is beland.
‘Slechts het begin’
De wetenschappers kunnen overigens niet aantonen of het DNA daadwerkelijk afkomstig is van de prehistorische kunstenaars. Het zou er ook terecht kunnen zijn gekomen door mensen die de grot later bezochten en de grotschildering aanraakten, of simpelweg moesten niezen.
De onderzoekers konden bovendien niet genoeg DNA verzamelen om te achterhalen hoe oud het genetische materiaal is. Maar het is bekend dat de ingang van Gruta do Escoural vierduizend tot vijfduizend jaar geleden geblokkeerd raakte, dus het DNA is waarschijnlijk ouder dan dat. Wel is duidelijk dat het DNA afkomstig was van de moderne mens – en dus niet van een andere mensachtige, zoals de neanderthalers.
Het onderzoek laat vooral zien dat DNA duizenden jaren bewaard kan blijven op grotwanden. De wetenschappers hopen dat ze, als ze hun technieken verfijnen, in de toekomst wel de identiteit van prehistorische kunstenaars kunnen achterhalen. En het feit dat het materiaal ook op grotwanden zonder schilderingen te vinden is, betekent dat het misschien mogelijk wordt om inzicht te krijgen in hoe vroege mensen grotten gebruikten – zelfs wanneer skeletresten niet aanwezig zijn. “Dit is slechts het begin”, zeggen de onderzoekers in een persbericht.
Bronnen: Nature Communications, Max Planck Institute