Linkshandigendag: feiten (en fabels) op een rij

Laurien Onderwater

2019-08-13 13:01:34

links linkshandig linkshandigheid

Vandaag staat in het teken van die circa 10 procent van de bevolking die niet met zijn rechterhand schrijft. Daarom een aantal wetenschappelijke weetjes over linkshandigheid.

© 123RF

Het is niet makkelijk om linkshandig te zijn (en ik kan erover meepraten). Veel gereedschappen zijn voor rechtshandigen gemaakt, knippen met een rechtshandige schaar is onbegonnen werk, evenals het slijpen van je potlood, en als linkshandige met een vulpen schrijven is écht niet te doen. Speciaal voor deze redelijk kleine bevolking (zo’n 10 procent wereldwijd is links) is 13 augustus uitgeroepen tot linkshandigendag – vandaag dus. KIJK somt daarom een aantal feitjes op over linkshandigheid.

  • Vroeger dacht men dat linkshandigheid bleef bestaan doordat linkshandigen een evolutionair voordeel hebben in samenlevingen waar vechten nog belangrijk is voor status en overleving. Maar een paar jaar geleden is deze zogeheten gevechtshypothese verworpen.
  • Overal bestaat een fobie voor, dus ook voor linkshandigheid. Mensen die bang zijn voor linkshandigen of voorwerpen aan de linkerkant, hebben sinistrofobie.
  • Linkshandigen worden vaak niet betrokken bij wetenschappelijke studies, omdat ze de resultaten door de war zouden schoppen. Veel (neuro)wetenschappers zijn het daar niet mee eens, want ze maken onderzoek juist interessant.
  • Wilde kangoeroes hebben een voorkeur om de linkervoorpoot te gebruiken bij alledaagse handelingen, wees onderzoek uit 2015 uit.
  • Linkshandigheid wordt voor een deel in de baarmoeder bepaald.
  • Linkshandigheid is voor circa 25 procent erfelijk. Sommigen worden linkshandig geboren worden, maar je hebt ook kinderen die gaandeweg een voorkeur ontwikkelen voor hun linkerhand.
  • De lateralisatie (de specialisatie van de hersenhelften) is bij linkshandigen anders dan bij rechtshandigen. Linkshandigen gebruiken voor gezichtsherkenning bijvoorbeeld de linker- en de rechterhelft, in tegenstelling tot rechtshandigen.

Naast een hoop wetenschappelijk feiten doen ook veel fabels de ronde. KIJK belde met neurowetenschapper Roel Willems van de Radboud Universiteit Nijmegen en legde hem een aantal van die mythes voor.

Linkshandigen zijn creatiever

“Dat veel mensen dit denken, komt denk ik door een sterke bias in onze waarneming. We denken dan aan beroemde linkshandige architecten, gitaristen en kunstenaars, en concluderen dan al snel dat veel creatievelingen inderdaad links zijn. Maar dat lijstje kunnen we ook voor rechtshandigen maken, alleen valt dat niet op. We zien graag verbanden die er niet zijn.”

Linkshandigen zijn beter in wiskunde

“Deze bewering kun je meteen doorstrepen. Het kan best zijn dat dit uit een of ander onderzoekje voorzichtig naar voren is gekomen, maar dat is nog niet genoeg om er een uitspraak over te kunnen doen.”

Linkshandigen hebben meer kans om bepaalde ziektes te krijgen

“Dit is geen fabel, het verband is het beste gevonden voor schizofrenie, alleen dan andersom: schizofrene en psychotische patiënten hebben een hogere kans om linkshandig te zijn. Maar je kunt dan niet zeggen: als je linkshandig bent, heb je zoveel meer kans op een psychose of om schizofreen te worden.”

Roel Willems © Radboud Universiteit

“Wat ook vaak wordt beweerd, is dat linkshandigen een zwakker immuunsysteem hebben en daardoor ook vaker allergisch zijn. Maar ook hier bestaat geen hard bewijs voor. Nog zo’n hardnekkige mythe is dat linkshandigen eerder komen te overlijden. Eind vorige eeuw beweerde een Canadese psycholoog dat en dat heeft hij heel sterk weten te verkondigen, maar er is nooit bewijs voor gevonden. Ook die kun je dus doorstrepen.”

Bronnen: Roel Willems, Carolien de Kovel, Interview Roel Willems (KIJK 5/2014), Rijksuniversiteit Groningen

Beeld: 123RF

Ben je geïnteresseerd in de wereld van wetenschap & technologie en wil je hier graag meer over lezen? Word dan lid van KIJK







Podcast KIJK en luister via JUKE



Meer Mens