Autofabrikant Škoda heeft een fietsbel ontwikkeld die je zelfs goed hoort als je een koptelefoon met actieve ruisonderdrukking draagt.
In grote steden pakken steeds meer mensen de fiets. Tegelijkertijd neemt ook het aantal botsingen tussen fietsers en onoplettende verkeersdeelnemers – met name voetgangers – toe. In Londen zijn dit soort incidenten alleen al in 2024 met 24 procent toegenomen, zo blijkt uit gegevens van Transport for London.
Dat komt niet alleen doordat er meer mensen fietsen, maar ook door de toename van koptelefoons en oortjes met actieve ruisonderdrukking, ook wel active noise cancelling (ANC) genoemd. Meer dan de helft van alle verkochte koptelefoons heeft tegenwoordig deze functie. En dat is niet altijd even veilig in het verkeer. De geluidsfilters zijn bijvoorbeeld zo goed dat het geluid van een fietsbel er (bijna) niet doorheen dringt.
De Tsjechische autoproducent Škoda, die oorspronkelijk begon als fietsfabrikant, heeft daar nu samen met een wetenschapper van Salford University (VK) een oplossing voor bedacht: de DuoBell.
Lees ook:
Gat in geluidsfilter
Eerst even een korte uitleg over hoe actieve ruisonderdrukking werkt. Een koptelefoon met noise cancelling is uitgerust met verborgen microfoons, die het omgevingsgeluid vastleggen en analyseren. Vervolgens zendt de koptelefoon een geluidsgolf in tegenfase hiervan uit. Die doet het omgevingsgeluid teniet, waardoor dat minder goed te horen is. Je kunt dit vergelijken met twee watergolven die tegen elkaar botsen: doordat het water van beide de andere kant op duwt, komt de stroming stil te liggen.
Het onderzoeksteam heeft nu ontdekt dat zulke koptelefoons geluid van bepaalde frequenties minder goed kunnen wegfilteren. Vooral tussen 750 en 780 hertz bleek een ‘gat’ te zitten. Een fietsbel die geluid met deze frequentie produceert, zou dus beter hoorbaar moeten zijn.
Dubbele fietsbel
Maar 750 hertz is een vrij lage toon, waardoor je een gigantische fietsbel nodig hebt om dit geluid te produceren. Door te spelen met de vorm van de bel en de dikte van het metaal, en door strategisch geplaatste gaten aan te brengen, konden de onderzoekers toch een fietsbel van redelijk formaat maken.
De fietsbel heeft daarnaast een extra resonator die is afgestemd op een hogere frequentie (vandaar de naam DuoBell). Hierdoor klinkt hij toch als een traditionele fietsbel. Extra voordeel: koptelefoons hebben moeite om geluiden te onderdrukken die uit meerdere frequenties bestaan.
DuoBell produceert dankzij een speciaal ontworpen hamermechanisme ook nog eens snelle en onregelmatige slagen. Koptelefoons kunnen de complexe geluidsgolven die hierdoor ontstaan niet snel genoeg verwerken om ze effectief te onderdrukken.
Blije maaltijdbezorgers
Testmetingen in het lab toonden aan dat voetgangers die koptelefoons met actieve ruisonderdrukking droegen de DuoBell op een 22 meter grotere afstand konden horen dan een traditionele fietsbel. Dat gaf ze zo’n 5 seconden extra tijd om aan de kant te gaan. Ook in de praktijk bleek de bel te werken. Maaltijdbezorgers van Deliveroo in Londen waren zelfs zo enthousiast dat ze na de tests de innovatieve fietsbel graag wilden houden.
Škoda heeft vooralsnog geen plannen om de DuoBell op de markt te brengen. Het bedrijf heeft de onderzoeksresultaten wel voor iedereen openbaar gesteld, zodat andere fabrikanten ermee aan de slag kunnen.
Bron: Skoda