Schepen hebben in de geschiedenis talloze waardevolle objecten vervoerd. Vaak ging dat goed, maar niet ieder schip bereikte zijn eindbestemming. Deze drie objecten belandden op de bodem van de zee en liggen daar nog altijd.

Als een schip zinkt, dan staat het redden van mensenlevens natuurlijk voorop. Toch kan het verlies van spullen ook erg tragisch zijn, zeker als ze zo waardevol zijn als die in dit lijstje.

1. De genealogie van Groenland

Bijna de volledige genealogie van Groenland is in de jaren vijftig ten onder gegaan op een Deens schip. Nadat de Denen in 1721 hun eerste bekeringsmissie naar het ijzige eiland stuurden, duurde het niet lang voordat ze daar de volledige zeggenschap kregen. Ze stichtten meerdere Lutherse kerken, waaronder een in Frederikshåb (Paamiut) in 1742. Dit was de eerste kerk in Groenland die een register bijhield van overlijdens, geboortes en huwelijken.

Een paar honderd jaar later was het aantal kerkregisters flink uitgebreid, en dus voer het Deense schip Hans Hedtoft van Kopenhagen naar meerdere locaties in Groenland om de kerkregisters op te halen en op te slaan in het Deense archief. Volgeladen met papieren begon het schip op 30 januari aan de terugtocht, maar het verging onderweg na een botsing met een ijsberg.

De bemanning wist nog een noodsignaal uit te zenden, maar toen de hulp eenmaal gearriveerd was, was van de Hans Hedtoft geen spoor meer te bekennen. Honderden jaren aan Groenlandse genealogie waren in een klap verloren.

2. De Rubáiyát van Omar Khayyám

In 1912 zonk een boek met een bijzonder waardevolle kaft naar de bodem van de Atlantische Oceaan. Het ging om een Engelse vertaling van het poëzieboek de Rubáiyát van de Iraanse wiskundige en dichter Omar Khayyám.

In 1909 gaf de Londense boekwinkel Sotheran’s de opdracht aan de boekbinders Sangorski & Sutcliffe om de Rubáiyát te voorzien van een luxueuze kaft. Daar wisten de boekbinders wel raad mee. Ze versierden het onder meer met drie gouden pauwen en meer dan duizend juwelen en edelstenen, waaronder robijnen en smaragden. Daarnaast verwerkten ze leer, zilver, ivoor en ebbenhout.

Er hing een stevig prijskaartje aan al die luxe: duizend pond, wat volgens de Bank of England neerkomt op meer dan honderdduizend pond in 2026. Het bleek moeilijk om het peperdure boek te verkopen en het belandde uiteindelijk bij een veilinghuis. Daar ging het voor minder dan de helft van de verkoopwaarde weg. 

Een koper uit New York had het boek op de kop getikt en wilde het laten overkomen naar zijn woonplaats. Maar het schip waar het boek op belandde, was de Titanic. Het boek lag hoogstwaarschijnlijk in een kist in de boeg van het schip. Omdat die nog steeds intact is en leer wel tegen een stootje kan, is de verwachting dat het boek nog in redelijk goede staat is, ware het niet dat het op de bodem van de oceaan ligt.

Lees ook:

• Waarom zijn er nooit menselijke resten gevonden bij het wrak van de Titanic?
• Wrak van Nederlandse onderzeeboot na 79 jaar gevonden op onverwachte plek

3. De conceptauto Chrysler Norseman

In 1956 belandde de Chrysler Norseman, een unieke conceptauto die het paradepaardje moest worden van Chryslers autoshow van 1957, op de oceaanbodem. Hij was ontworpen door de designers van Chrysler, maar gebouwd door het Italiaanse busbouwbedrijf Ghia. Zij zetten hem in 1956 op het luxueuze schip Andrea Doria voor de overtocht naar New York. Een fatale keuze.

Op 25 juli 1956 voer de Andrea Doria over de mistige oceaan toen er op de radar een gevaarlijk signaal verscheen. Er was een schip in aantocht. Het ging om de Stockholm, een zeer stevig schip met een stalen boeg die ijsschotsen kon breken. Waar de kapitein van het Italiaanse schip dacht dat de Stockholm via de stuurboordzijde (rechts) zou passeren, had de Zweedse kapitein juist het tegenovergestelde plan.

Toen de schepen elkaar door de dichte mist heen eindelijk konden zien, was het al te laat. De verstevigde boeg van de Stockholm ramde in de zij van de Italiaanse cruiser. De klap kostte 46 mensen aan boord van het cruiseschip het leven. Ook vijf bemanningsleden van het Zweedse schip kwamen om.

En de Chrysler? Die werd in 1994 gevonden door de duiker David Bright. Althans, de wielen. De rest van de auto was al zo goed als vergaan. De ontwerpers van de auto hebben hun creatie nooit kunnen aanschouwen. Het enige dat rest, zijn foto’s en ontwerpschetsen.

Bronnen: BBC, World of Cruising

Openingsbeeld: Marcoriveroph/Getty Images